跳到主要内容

早稲田大学 基幹理工学研究科 数学応用数理専攻 2023年8月実施 線形代数 [2]

Author

Miyake

Description

Kai

1.

任意の wW\boldsymbol{w} \in W について

w=i=1kaiwi\begin{aligned} \boldsymbol{w} = \sum_{i=1}^k a_i \boldsymbol{w}_i \end{aligned}

となる a1,a2,,akRa_1, a_2, \cdots, a_k \in \mathbb{R} が存在し、 この w\boldsymbol{w} について

Pw=j=1ki=1kaiwjwjTwi=j=1ki=1kaiwjδij        (δij はクロネッカーのデルタ )=i=1kaiwi=w\begin{aligned} P \boldsymbol{w} &= \sum_{j=1}^k \sum_{i=1}^k a_i \boldsymbol{w}_j \boldsymbol{w}_j^T \boldsymbol{w}_i \\ &= \sum_{j=1}^k \sum_{i=1}^k a_i \boldsymbol{w}_j \delta_{ij} \ \ \ \ \ \ \ \ ( \delta_{ij} \text{ はクロネッカーのデルタ } ) \\ &= \sum_{i=1}^k a_i \boldsymbol{w}_i \\ &= \boldsymbol{w} \end{aligned}

が成り立つ。 また、任意の wW\boldsymbol{w}' \in W^\perp について wjTw=0  (j=1,2,,k)\boldsymbol{w}_j^T \boldsymbol{w}' = 0 \ \ (j=1,2,\cdots,k) なので、

Pw=j=1kwjwjTw=0\begin{aligned} P \boldsymbol{w}' &= \sum_{j=1}^k \boldsymbol{w}_j \boldsymbol{w}_j^T \boldsymbol{w}' \\ &= \boldsymbol{0} \end{aligned}

が成り立つ。 よって、 PP で定まる線形変換は Rn\mathbb{R}^n から WW への正射影である。

2.

(1)

AA の固有値を λ\lambda とすると、

0=det(AλI)        (I は4次単位行列 )=λ44λ2+4=(λ+2)2(λ2)2  λ=±2\begin{aligned} 0 &= \det \left( A - \lambda I \right) \ \ \ \ \ \ \ \ ( I \text{ は4次単位行列 } ) \\ &= \lambda^4 - 4 \lambda^2 + 4 \\ &= \left( \lambda + \sqrt{2} \right)^2 \left( \lambda - \sqrt{2} \right)^2 \\ \therefore \ \ \lambda &= \pm \sqrt{2} \end{aligned}

である。

(i) 固有値 λ1=2\lambda_1 = - \sqrt{2} に属する固有ベクトルを求めるため

(2101121001211012)(abcd)=(0000)\begin{aligned} \begin{pmatrix} \sqrt{2} & 1 & 0 & -1 \\ 1 & \sqrt{2} & 1 & 0 \\ 0 & 1 & \sqrt{2} & 1 \\ -1 & 0 & 1 & \sqrt{2} \end{pmatrix} \begin{pmatrix} a \\ b \\ c \\ d \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 0 \\ 0 \\ 0 \\ 0 \end{pmatrix} \end{aligned}

とおくと、 a=c+2d, b=2cda = c + \sqrt{2} d , \ b = - \sqrt{2} c - d なので、この固有値に属する固有空間 W1W_1 は2次元であり、 基底として例えば

u11=(1210),  u12=(2101)\begin{aligned} \boldsymbol{u}_{11} = \begin{pmatrix} 1 \\ - \sqrt{2} \\ 1 \\ 0 \end{pmatrix} , \ \ \boldsymbol{u}_{12} = \begin{pmatrix} \sqrt{2} \\ -1 \\ 0 \\ 1 \end{pmatrix} \end{aligned}

がある。 そこで、

v11=u11u11=12(1210),v12=u12(v11u12)v11=(120121),v12=v12v12=12(1012)\begin{aligned} \boldsymbol{v}_{11} &= \frac{\boldsymbol{u}_{11}}{\left| \boldsymbol{u}_{11} \right|} = \frac{1}{2} \begin{pmatrix} 1 \\ - \sqrt{2} \\ 1 \\ 0 \end{pmatrix} ,\\ \boldsymbol{v}_{12}' &= \boldsymbol{u}_{12} - \left( \boldsymbol{v}_{11} \cdot \boldsymbol{u}_{12} \right) \boldsymbol{v}_{11} = \begin{pmatrix} \frac{1}{\sqrt{2}} \\ 0 \\ - \frac{1}{\sqrt{2}} \\ 1 \end{pmatrix} ,\\ \boldsymbol{v}_{12} &= \frac{\boldsymbol{v}_{12}'}{\left| \boldsymbol{v}_{12}' \right|} = \frac{1}{2} \begin{pmatrix} 1 \\ 0 \\ -1 \\ \sqrt{2} \end{pmatrix} \end{aligned}

とすると、 v11,v12\boldsymbol{v}_{11}, \boldsymbol{v}_{12}W1W_1 の正規直交基底である。

(ii) 固有値 λ2=2\lambda_2 = \sqrt{2} に属する固有ベクトルを求めるため

(2101121001211012)(abcd)=(0000)\begin{aligned} \begin{pmatrix} - \sqrt{2} & 1 & 0 & -1 \\ 1 & - \sqrt{2} & 1 & 0 \\ 0 & 1 & - \sqrt{2} & 1 \\ -1 & 0 & 1 & - \sqrt{2} \end{pmatrix} \begin{pmatrix} a \\ b \\ c \\ d \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 0 \\ 0 \\ 0 \\ 0 \end{pmatrix} \end{aligned}

とおくと、 a=c2d, b=2cda = c - \sqrt{2} d , \ b = \sqrt{2} c - d なので、この固有値に属する固有空間 W2W_2 は2次元であり、 基底として例えば

u21=(1210),  u22=(2101)\begin{aligned} \boldsymbol{u}_{21} = \begin{pmatrix} 1 \\ \sqrt{2} \\ 1 \\ 0 \end{pmatrix} , \ \ \boldsymbol{u}_{22} = \begin{pmatrix} - \sqrt{2} \\ -1 \\ 0 \\ 1 \end{pmatrix} \end{aligned}

がある。 そこで、

v21=u21u21=12(1210),v22=u22(v21u22)v21=(120121),v22=v22v22=12(1012)\begin{aligned} \boldsymbol{v}_{21} &= \frac{\boldsymbol{u}_{21}}{\left| \boldsymbol{u}_{21} \right|} = \frac{1}{2} \begin{pmatrix} 1 \\ \sqrt{2} \\ 1 \\ 0 \end{pmatrix} ,\\ \boldsymbol{v}_{22}' &= \boldsymbol{u}_{22} - \left( \boldsymbol{v}_{21} \cdot \boldsymbol{u}_{22} \right) \boldsymbol{v}_{21} = \begin{pmatrix} - \frac{1}{\sqrt{2}} \\ 0 \\ \frac{1}{\sqrt{2}} \\ 1 \end{pmatrix} ,\\ \boldsymbol{v}_{22} &= \frac{\boldsymbol{v}_{22}'}{\left| \boldsymbol{v}_{22}' \right|} = \frac{1}{2} \begin{pmatrix} -1 \\ 0 \\ 1 \\ \sqrt{2} \end{pmatrix} \end{aligned}

とすると、 v21,v22\boldsymbol{v}_{21}, \boldsymbol{v}_{22}W2W_2 の正規直交基底である。

(i), (ii) より、

Q=(v11v12v21v22)=12(1111202011110202)\begin{aligned} Q &= \begin{pmatrix} \boldsymbol{v}_{11} & \boldsymbol{v}_{12} & \boldsymbol{v}_{21} & \boldsymbol{v}_{22} \end{pmatrix} \\ &= \frac{1}{2} \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 & -1 \\ - \sqrt{2} & 0 & \sqrt{2} & 0 \\ 1 & -1 & 1 & 1 \\ 0 & \sqrt{2} & 0 & \sqrt{2} \end{pmatrix} \end{aligned}

とおくと、これは AA を対角化する直交行列である。

(2)

λ1,λ2,W1,W2,v11,v12,v21,v22\lambda_1, \lambda_2, W_1, W_2, \boldsymbol{v}_{11}, \boldsymbol{v}_{12}, \boldsymbol{v}_{21}, \boldsymbol{v}_{22} を (1) の通りとする。 W1,W2W_1, W_2 のそれぞれへの正射影 P1,P2P_1, P_2

P1=v11v11T+v12v12T=14(2202222002222022),P2=v21v21T+v22v22T=14(2202222002222022)\begin{aligned} P_1 &= \boldsymbol{v}_{11} \boldsymbol{v}_{11}^T + \boldsymbol{v}_{12} \boldsymbol{v}_{12}^T \\ &= \frac{1}{4} \begin{pmatrix} 2 & - \sqrt{2} & 0 & \sqrt{2} \\ - \sqrt{2} & 2 & - \sqrt{2} & 0 \\ 0 & - \sqrt{2} & 2 & - \sqrt{2} \\ \sqrt{2} & 0 & - \sqrt{2} & 2 \end{pmatrix} ,\\ P_2 &= \boldsymbol{v}_{21} \boldsymbol{v}_{21}^T + \boldsymbol{v}_{22} \boldsymbol{v}_{22}^T \\ &= \frac{1}{4} \begin{pmatrix} 2 & \sqrt{2} & 0 & - \sqrt{2} \\ \sqrt{2} & 2 & \sqrt{2} & 0 \\ 0 & \sqrt{2} & 2 & \sqrt{2} \\ - \sqrt{2} & 0 & \sqrt{2} & 2 \end{pmatrix} \end{aligned}

である。

(3)

λ1,λ2,P1,P2\lambda_1, \lambda_2, P_1, P_2 を (2) の通りとすると、

A=λ1P1+λ2P2\begin{aligned} A = \lambda_1 P_1 + \lambda_2 P_2 \end{aligned}

が成り立つ。