跳到主要内容

早稲田大学 創造理工学研究科 経営システム工学専攻 2021年7月実施 数理基礎 問題B

Author​

思齐塾, 祭音Myyura

Description​

日本語​

小問B1​

実数空間 (real space)で連続(continuous)である関数 (function) f(x)f(x) の定積分 (definite integral) における次の式を示せ。

∫0π2f(cos⁡θ)dθ=∫0π2f(sin⁡θ)dθ\int_0^{\frac{\pi}{2}} f(\cos\theta) d\theta = \int_0^{\frac{\pi}{2}} f(\sin\theta) d\theta

小問B2​

次の定積分について、

∫021x2+1dx\int_0^2 \frac{1}{\sqrt{x^2 + 1}} dx

x=12(y−1y),(y>0)x = \frac{1}{2}(y - \frac{1}{y}), (y > 0) と置換(substitute) して計算せよ。

小問B3​

領域(domain)Dを以下のように設定する。

D={(x,y)∣−1≤x+y≤1,−1≤x−y≤1}D = \{(x,y)| -1 \leq x + y \leq 1, -1 \leq x - y \leq 1\}

次の二重積分(double integral)を求めよ。

∬D1−(x+y)2dxdy\iint_{D} \sqrt{1-(x+y)^2} dxdy

题目描述​

小问B1​

设 f(x)f(x) 是实数域上的连续函数。证明定积分恒等式

∫0π2f(cos⁡θ) dθ=∫0π2f(sin⁡θ) dθ.\int_0^{\frac{\pi}{2}}f(\cos\theta)\,d\theta =\int_0^{\frac{\pi}{2}}f(\sin\theta)\,d\theta.

小问B2​

对定积分

∫021x2+1 dx,\int_0^2\frac{1}{\sqrt{x^2+1}}\,dx,

使用指定代换

x=12(y−1y),y>0,x=\frac12\left(y-\frac1y\right),\qquad y>0,

完成计算。

小问B3​

定义区域

D={(x,y)∣−1≤x+y≤1, −1≤x−y≤1}.D=\{(x,y)\mid-1\leq x+y\leq1,\ -1\leq x-y\leq1\}.

求二重积分

∬D1−(x+y)2 dx dy.\iint_D\sqrt{1-(x+y)^2}\,dx\,dy.

Kai​

小問B1​

Let's prove the identity:

∫0π2f(cos⁡θ)dθ=∫0π2f(sin⁡θ)dθ\int_0^{\frac{\pi}{2}} f(\cos\theta) d\theta = \int_0^{\frac{\pi}{2}} f(\sin\theta) d\theta

We can use the substitution u=π2−θu = \frac{\pi}{2} - \theta , then du=−dθdu = -d\theta . When θ=0\theta = 0 , u=π2u = \frac{\pi}{2} , and when θ=π2\theta = \frac{\pi}{2} , u=0u = 0 . Thus,

∫0π2f(cos⁡θ)dθ=∫π20f(cos⁡(π2−u))(−du)=∫0π2f(cos⁡(π2−u))du\int_0^{\frac{\pi}{2}} f(\cos\theta) d\theta = \int_{\frac{\pi}{2}}^0 f(\cos(\frac{\pi}{2}-u)) (-du) = \int_0^{\frac{\pi}{2}} f(\cos(\frac{\pi}{2}-u)) du

Since cos⁡(π2−u)=sin⁡u\cos(\frac{\pi}{2} - u) = \sin u , we have

∫0π2f(cos⁡(π2−u))du=∫0π2f(sin⁡u)du\int_0^{\frac{\pi}{2}} f(\cos(\frac{\pi}{2}-u)) du = \int_0^{\frac{\pi}{2}} f(\sin u) du

Replacing uu with θ\theta , we get

∫0π2f(sin⁡u)du=∫0π2f(sin⁡θ)dθ\int_0^{\frac{\pi}{2}} f(\sin u) du = \int_0^{\frac{\pi}{2}} f(\sin \theta) d\theta

Therefore,

∫0π2f(cos⁡θ)dθ=∫0π2f(sin⁡θ)dθ\int_0^{\frac{\pi}{2}} f(\cos\theta) d\theta = \int_0^{\frac{\pi}{2}} f(\sin\theta) d\theta

Thus, the identity is proved.

小問B2​

Let x=12(y−1y)x = \frac{1}{2}(y - \frac{1}{y}) . Then dx=12(1+1y2)dy=12(y2+1y2)dydx = \frac{1}{2}(1 + \frac{1}{y^2}) dy = \frac{1}{2}(\frac{y^2 + 1}{y^2}) dy . Also, x2=14(y2−2+1y2)x^2 = \frac{1}{4}(y^2 - 2 + \frac{1}{y^2}) . Then, x2+1=14(y2−2+1y2)+1=14(y2+2+1y2)=14(y+1y)2x^2 + 1 = \frac{1}{4}(y^2 - 2 + \frac{1}{y^2}) + 1 = \frac{1}{4}(y^2 + 2 + \frac{1}{y^2}) = \frac{1}{4}(y + \frac{1}{y})^2 . So, x2+1=12(y+1y)\sqrt{x^2 + 1} = \frac{1}{2}(y + \frac{1}{y}) . Then, 1x2+1=2y+1y=2yy2+1\frac{1}{\sqrt{x^2 + 1}} = \frac{2}{y + \frac{1}{y}} = \frac{2y}{y^2 + 1} . So, 1x2+1dx=2yy2+1⋅12y2+1y2dy=1ydy\frac{1}{\sqrt{x^2 + 1}} dx = \frac{2y}{y^2 + 1} \cdot \frac{1}{2} \frac{y^2 + 1}{y^2} dy = \frac{1}{y} dy .

Now, when x=0x=0 , 12(y−1y)=0\frac{1}{2}(y - \frac{1}{y}) = 0 , which implies y−1y=0y - \frac{1}{y} = 0 , so y2=1y^2 = 1 . Since y>0y > 0 , y=1y=1 . When x=2x=2 , 12(y−1y)=2\frac{1}{2}(y - \frac{1}{y}) = 2 , which implies y−1y=4y - \frac{1}{y} = 4 , so y2−4y−1=0y^2 - 4y - 1 = 0 . Then y=4±16+42=4±202=4±252=2±5y = \frac{4 \pm \sqrt{16 + 4}}{2} = \frac{4 \pm \sqrt{20}}{2} = \frac{4 \pm 2\sqrt{5}}{2} = 2 \pm \sqrt{5} . Since y>0y > 0 , y=2+5y = 2 + \sqrt{5} . Therefore, the integral becomes:

∫12+51ydy=[ln⁡y]12+5=ln⁡(2+5)−ln⁡(1)=ln⁡(2+5)\int_1^{2+\sqrt{5}} \frac{1}{y} dy = \left[ \ln y \right]_1^{2+\sqrt{5}} = \ln(2+\sqrt{5}) - \ln(1) = \ln(2+\sqrt{5})

So, the answer is ln⁡(2+5)\ln(2+\sqrt{5}) .

小問B3​

Let u=x+yu = x + y and v=x−yv = x - y . Then x=u+v2x = \frac{u+v}{2} and y=u−v2y = \frac{u-v}{2} . The Jacobian is given by

∂(x,y)∂(u,v)=∣∂x∂u∂x∂v∂y∂u∂y∂v∣=∣121212−12∣=−14−14=−12\frac{\partial(x, y)}{\partial(u, v)} = \begin{vmatrix} \frac{\partial x}{\partial u} & \frac{\partial x}{\partial v} \\ \frac{\partial y}{\partial u} & \frac{\partial y}{\partial v} \end{vmatrix} = \begin{vmatrix} \frac{1}{2} & \frac{1}{2} \\ \frac{1}{2} & -\frac{1}{2} \end{vmatrix} = -\frac{1}{4} - \frac{1}{4} = -\frac{1}{2}

Therefore, ∣∂(x,y)∂(u,v)∣=12\left| \frac{\partial(x, y)}{\partial(u, v)} \right| = \frac{1}{2} . The region D is transformed into the region R such that −1≤u≤1-1 \leq u \leq 1 and −1≤v≤1-1 \leq v \leq 1 . Then, the double integral becomes

∬D1−(x+y)2dxdy=∬R1−u2∣∂(x,y)∂(u,v)∣dudv=∫−11∫−111−u2⋅12dudv\iint_{D} \sqrt{1-(x+y)^2} dxdy = \iint_{R} \sqrt{1-u^2} \left| \frac{\partial(x, y)}{\partial(u, v)} \right| dudv = \int_{-1}^{1} \int_{-1}^{1} \sqrt{1-u^2} \cdot \frac{1}{2} dudv
=12∫−111−u2du∫−11dv=12⋅(2)∫−111−u2du=∫−111−u2du= \frac{1}{2} \int_{-1}^{1} \sqrt{1-u^2} du \int_{-1}^{1} dv = \frac{1}{2} \cdot (2) \int_{-1}^{1} \sqrt{1-u^2} du = \int_{-1}^{1} \sqrt{1-u^2} du

Let u=sin⁡θu = \sin\theta . Then du=cos⁡θdθdu = \cos\theta d\theta . When u=−1u = -1 , θ=−π2\theta = -\frac{\pi}{2} . When u=1u = 1 , θ=π2\theta = \frac{\pi}{2} .

∫−111−u2du=∫−π2π21−sin⁡2θcos⁡θdθ=∫−π2π2cos⁡2θdθ=∫−π2π21+cos⁡(2θ)2dθ\int_{-1}^{1} \sqrt{1-u^2} du = \int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}} \sqrt{1-\sin^2\theta} \cos\theta d\theta = \int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}} \cos^2\theta d\theta = \int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}} \frac{1+\cos(2\theta)}{2} d\theta
=12[θ+sin⁡(2θ)2]−π2π2=12[(π2+0)−(−π2+0)]=12(π)=π2= \frac{1}{2} \left[ \theta + \frac{\sin(2\theta)}{2} \right]_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}} = \frac{1}{2} \left[ (\frac{\pi}{2} + 0) - (-\frac{\pi}{2} + 0) \right] = \frac{1}{2} (\pi) = \frac{\pi}{2}

Therefore, the double integral is π2\frac{\pi}{2} .