跳到主要内容

筑波大学 理工情報生命学術院 システム情報工学研究群 社会工学学位プログラム 2018年8月実施 线性代数

Author

思齐塾, 祭音Myyura

Description

問題IとIIの両方に答えよ。問題ごとに別々の解答用紙を使用せよ。 以下では、実数全体の集合を R\mathbb{R} とする。

I. 写像 f:R3R3f: \mathbb{R}^3 \to \mathbb{R}^3

f(xyz)=(x+y2+z2x2z2x2+y2+z)f\begin{pmatrix} x \\ y \\ z \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} x + \frac{y}{2} + \frac{z}{2} \\ -\frac{x}{2} - \frac{z}{2} \\ \frac{x}{2} + \frac{y}{2} + z \end{pmatrix}

で定める。以下の問いに答えよ。

(1) ff が線形写像であることを線形写像の定義に基づき示せ。

(2) f(xyz)=A(xyz)f\begin{pmatrix} x \\ y \\ z \end{pmatrix} = A \begin{pmatrix} x \\ y \\ z \end{pmatrix} と表すとき、行列 AA を求めよ。

(3) 行列 AA の固有値 λ1,λ2\lambda_1, \lambda_2 を求めよ。ただし、 λ2\lambda_2 の代数的重複度は2である。

(4) (3) で求めた行列 AA の固有値 λ1,λ2\lambda_1, \lambda_2 に対して、

P1AP=(λ1000λ2000λ2)P^{-1}AP = \begin{pmatrix} \lambda_1 & 0 & 0 \\ 0 & \lambda_2 & 0 \\ 0 & 0 & \lambda_2 \end{pmatrix}

となるような行列 PP とその逆行列 P1P^{-1} を求めよ。

(5) n=0,1,2,...n = 0, 1, 2, ... に対して、ベクトル (xnynzn)\begin{pmatrix} x_n \\ y_n \\ z_n \end{pmatrix}

(x0y0z0)=(111),(xn+1yn+1zn+1)=f(xnynzn)(n=0,1,2,...)\begin{pmatrix} x_0 \\ y_0 \\ z_0 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix}, \quad \begin{pmatrix} x_{n+1} \\ y_{n+1} \\ z_{n+1} \end{pmatrix} = f\begin{pmatrix} x_n \\ y_n \\ z_n \end{pmatrix} \quad (n = 0, 1, 2, ...)

で定める。 limn(xnynzn)\lim_{n \to \infty} \begin{pmatrix} x_n \\ y_n \\ z_n \end{pmatrix} を求めよ。

题目描述

原题开头要求问题 I、II 均作答并分别使用答题纸,但当前文件的 Description 与 Kai 只包含问题 I;问题 II 的题面在本文件中缺失,无法据此唯一恢复。以下为现有问题 I 的完整内容。

定义映射 f:R3R3f:\mathbb R^3\to\mathbb R^3

f(xyz)=(x+y2+z2x2z2x2+y2+z).f\begin{pmatrix}x\\y\\z\end{pmatrix} = \begin{pmatrix} x+\dfrac y2+\dfrac z2\\[3pt] -\dfrac x2-\dfrac z2\\[3pt] \dfrac x2+\dfrac y2+z \end{pmatrix}.
  1. 直接依据线性映射的定义证明 ff 是线性映射。

  2. f(xyz)=A(xyz)f\begin{pmatrix}x\\y\\z\end{pmatrix} =A\begin{pmatrix}x\\y\\z\end{pmatrix}

    时,求矩阵 AA

  3. AA 的两个不同特征值 λ1,λ2\lambda_1,\lambda_2,其中 λ2\lambda_2 的代数重数为 22

  4. 对上问所得的 λ1,λ2\lambda_1,\lambda_2,求矩阵 PP 及其逆矩阵 P1P^{-1},使

    P1AP=(λ1000λ2000λ2).P^{-1}AP= \begin{pmatrix} \lambda_1&0&0\\ 0&\lambda_2&0\\ 0&0&\lambda_2 \end{pmatrix}.
  5. n=0,1,2,n=0,1,2,\ldots,以

    (x0y0z0)=(111),(xn+1yn+1zn+1)=f(xnynzn)\begin{pmatrix}x_0\\y_0\\z_0\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}1\\1\\1\end{pmatrix},\qquad \begin{pmatrix}x_{n+1}\\y_{n+1}\\z_{n+1}\end{pmatrix} = f\begin{pmatrix}x_n\\y_n\\z_n\end{pmatrix}

    定义向量数列。求

    limn(xnynzn).\lim_{n\to\infty} \begin{pmatrix}x_n\\y_n\\z_n\end{pmatrix}.

Kai

(1)

f(αx+βy)=αf(x)+βf(y)f(\alpha\mathbf{x}+\beta\mathbf{y}) =\alpha f(\mathbf{x})+\beta f(\mathbf{y})

を示せばよい。

ここで

x=(x1x2x3),y=(y1y2y3)\mathbf{x} =\begin{pmatrix} x_1\\ x_2\\ x_3 \end{pmatrix}, \quad \mathbf{y} =\begin{pmatrix} y_1\\ y_2\\ y_3 \end{pmatrix}

とする。

このとき

αx+βy=(αx1+βy1αx2+βy2αx3+βy3)\alpha\mathbf{x}+\beta\mathbf{y} = \begin{pmatrix} \alpha x_1+\beta y_1\\ \alpha x_2+\beta y_2\\ \alpha x_3+\beta y_3 \end{pmatrix}

であるから,

f(αx+βy)=((αx1+βy1)+αx2+βy22+αx3+βy32αx1+βy12αx3+βy32αx1+βy12+αx2+βy22+(αx3+βy3))f(\alpha\mathbf{x}+\beta\mathbf{y}) = \begin{pmatrix} (\alpha x_1+\beta y_1) +\dfrac{\alpha x_2+\beta y_2}{2} +\dfrac{\alpha x_3+\beta y_3}{2} \\[6pt] -\dfrac{\alpha x_1+\beta y_1}{2} -\dfrac{\alpha x_3+\beta y_3}{2} \\[6pt] \dfrac{\alpha x_1+\beta y_1}{2} +\dfrac{\alpha x_2+\beta y_2}{2} +(\alpha x_3+\beta y_3) \end{pmatrix}

これを整理すると,

=(α ⁣(x1+x22+x32)+β ⁣(y1+y22+y32)α ⁣(x12x32)+β ⁣(y12y32)α ⁣(x12+x22+x3)+β ⁣(y12+y22+y3))= \begin{pmatrix} \alpha\!\left(x_1+\dfrac{x_2}{2}+\dfrac{x_3}{2}\right) +\beta\!\left(y_1+\dfrac{y_2}{2}+\dfrac{y_3}{2}\right) \\[6pt] \alpha\!\left(-\dfrac{x_1}{2}-\dfrac{x_3}{2}\right) +\beta\!\left(-\dfrac{y_1}{2}-\dfrac{y_3}{2}\right) \\[6pt] \alpha\!\left(\dfrac{x_1}{2}+\dfrac{x_2}{2}+x_3\right) +\beta\!\left(\dfrac{y_1}{2}+\dfrac{y_2}{2}+y_3\right) \end{pmatrix}

よって

f(αx+βy)=α(x1+x22+x32x12x32x12+x22+x3)+β(y1+y22+y32y12y32y12+y22+y3)f(\alpha\mathbf{x}+\beta\mathbf{y}) = \alpha \begin{pmatrix} x_1+\dfrac{x_2}{2}+\dfrac{x_3}{2}\\[4pt] -\dfrac{x_1}{2}-\dfrac{x_3}{2}\\[4pt] \dfrac{x_1}{2}+\dfrac{x_2}{2}+x_3 \end{pmatrix} + \beta \begin{pmatrix} y_1+\dfrac{y_2}{2}+\dfrac{y_3}{2}\\[4pt] -\dfrac{y_1}{2}-\dfrac{y_3}{2}\\[4pt] \dfrac{y_1}{2}+\dfrac{y_2}{2}+y_3 \end{pmatrix}

となり,

f(αx+βy)=αf(x)+βf(y)f(\alpha\mathbf{x}+\beta\mathbf{y}) =\alpha f(\mathbf{x})+\beta f(\mathbf{y})

が示された。

(2)

A=(112121201212121)A= \begin{pmatrix} 1 & \dfrac12 & \dfrac12\\ -\dfrac12 & 0 & -\dfrac12\\ \dfrac12 & \dfrac12 & 1 \end{pmatrix}

(3)

AλI=1λ121212λ1212121λ|A-\lambda I| = \begin{vmatrix} 1-\lambda & \dfrac12 & \dfrac12\\ -\dfrac12 & -\lambda & -\dfrac12\\ \dfrac12 & \dfrac12 & 1-\lambda \end{vmatrix}

展開すると

=(1λ)(λ(1λ)+14)12(12(1λ)+14)+12(14+λ2)=(1-\lambda) \left(-\lambda(1-\lambda)+\dfrac14\right) -\dfrac12 \left(-\dfrac12(1-\lambda)+\dfrac14\right) +\dfrac12 \left(-\dfrac14+\dfrac{\lambda}{2}\right)

これを整理して

=(1λ)(λ12)2=(1-\lambda)\left(\lambda-\dfrac12\right)^2

したがって

λ1=1,λ2=12\lambda_1=1,\quad \lambda_2=\dfrac12

(4) λ1=1\lambda_1=1 のとき,

(AI)p1=0(A-I)\mathbf{p}_1=0

より

{y+z=0x2yz=0x+y=0\begin{cases} y+z=0\\ -x-2y-z=0\\ x+y=0 \end{cases}

となる。 よって

x=y=zx=-y=z

であり,

p1=(111)\mathbf{p}_1= \begin{pmatrix} 1\\ -1\\ 1 \end{pmatrix}

などが固有ベクトルである。

次に λ2=12\lambda_2=\dfrac12 のとき,

(A12I)p2=0(A-\tfrac12 I)\mathbf{p}_2=0

より

x+y+z=0x+y+z=0

を得る。 したがって

p2=(110),p3=(011)\mathbf{p}_2= \begin{pmatrix} 1\\ -1\\ 0 \end{pmatrix}, \quad \mathbf{p}_3= \begin{pmatrix} 0\\ 1\\ -1 \end{pmatrix}

などを取ることができる。

P=(110111101),P1=(111011110)P= \begin{pmatrix} 1 & 1 & 0\\ -1 & -1 & 1\\ 1 & 0 & -1 \end{pmatrix}, \quad P^{-1}= \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1\\ 0 & -1 & -1\\ 1 & 1 & 0 \end{pmatrix}

(5)

(xn+1yn+1zn+1)=A(xnynzn)\begin{pmatrix} x_{n+1}\\ y_{n+1}\\ z_{n+1} \end{pmatrix} = A \begin{pmatrix} x_n\\ y_n\\ z_n \end{pmatrix}

より

(xnynzn)=An(111)\begin{pmatrix} x_n\\ y_n\\ z_n \end{pmatrix} = A^n \begin{pmatrix} 1\\ 1\\ 1 \end{pmatrix}

また

A=P(1000(12)000(12))P1A = P \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0\\ 0 & (\tfrac12) & 0\\ 0 & 0 & (\tfrac12) \end{pmatrix} P^{-1}

より

An=P(1000(12)n000(12)n)P1A^n = P \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0\\ 0 & (\tfrac12)^n & 0\\ 0 & 0 & (\tfrac12)^n \end{pmatrix} P^{-1}

したがって

(xnynzn)=P(1000(12)n000(12)n)P1(111)\begin{pmatrix} x_n\\ y_n\\ z_n \end{pmatrix} = P \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0\\ 0 & (\tfrac12)^n & 0\\ 0 & 0 & (\tfrac12)^n \end{pmatrix} P^{-1} \begin{pmatrix} 1\\ 1\\ 1 \end{pmatrix}

計算すると

(xnynzn)=(32(12)n3+4(12)n32(12)n)\begin{pmatrix} x_n\\ y_n\\ z_n \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 3-2(\tfrac12)^n\\ -3+4(\tfrac12)^n\\ 3-2(\tfrac12)^n \end{pmatrix}

よって

limn(xnynzn)=(333)\lim_{n\to\infty} \begin{pmatrix} x_n\\ y_n\\ z_n \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 3\\ -3\\ 3 \end{pmatrix}