跳到主要内容

東京大学 新領域創成科学研究科 人間環境学専攻 2023年8月実施 微分方程式

Author​

思齐塾, 祭音Myyura

Description​

変数 tt について区間 [0,+∞)[0,+\infty) で定義された関数 f(t)f(t) のラプラス変換 F(s)F(s) を以下のように定義する.

F(s)=L[f(t)](s)=∫0∞f(t)e−stdtF(s) = \mathcal{L}[f(t)](s) = \int_0^{\infty} f(t)e^{-st} dt

以下の問いに答えよ.

  1. f(t)=sin⁡atf(t) = \sin at および f(t)=cos⁡atf(t) = \cos at のラプラス変換を求めよ.ただし, aa は a>0a>0 の定数とする.計算過程も示すこと.

  2. 以下の連立微分方程式の解 x(t)x(t) , y(t)y(t) を求めよ.ただし,初期値は x(0)=1x(0)=1 , y(0)=1y(0)=1 とする.

{dxdt=4y+cos⁡tdydt=−x+sin⁡t\begin{cases} \frac{dx}{dt} = 4y + \cos t \\ \frac{dy}{dt} = -x + \sin t \end{cases}

题目描述​

对定义在 [0,+∞)[0,+\infty) 上的函数 f(t)f(t),定义其拉普拉斯变换为

F(s)=L[f(t)](s)=∫0∞f(t)e−st dt.F(s)=\mathcal{L}[f(t)](s) =\int_0^\infty f(t)e^{-st}\,dt.

回答以下问题:

  1. 设 a>0a>0 为常数,分别求 f(t)=sin⁡atf(t)=\sin at 和 f(t)=cos⁡atf(t)=\cos at 的拉普拉斯变换,并写出计算过程。

  2. 求初值问题

    {dxdt=4y+cos⁡t,dydt=−x+sin⁡t,x(0)=1,y(0)=1\begin{cases} \dfrac{dx}{dt}=4y+\cos t,\\ \dfrac{dy}{dt}=-x+\sin t, \end{cases} \qquad x(0)=1,\quad y(0)=1

    的解 x(t)x(t)、y(t)y(t)。

Kai​

  1. ラプラス変換の定義より、

L[sin⁡at]=∫0∞e−stsin⁡atdt\mathcal{L}[\sin at] = \int_0^{\infty} e^{-st} \sin at dt

部分積分を行う.

I=∫0∞e−stsin⁡atdtI = \int_0^{\infty} e^{-st} \sin at dt

=[−1se−stsin⁡at]0∞+∫0∞1se−stacos⁡atdt= [\frac{-1}{s}e^{-st}\sin at]_0^{\infty} + \int_0^{\infty} \frac{1}{s}e^{-st} a\cos at dt

=0+as∫0∞e−stcos⁡atdt= 0 + \frac{a}{s} \int_0^{\infty} e^{-st} \cos at dt

=as([−1se−stcos⁡at]0∞−as∫0∞e−stsin⁡at dt)= \frac{a}{s} ([\frac{-1}{s}e^{-st}\cos at]_0^{\infty} - \frac{a}{s}\int_0^{\infty} e^{-st}\sin at\,dt)

=as2−a2s2I= \frac{a}{s^2} - \frac{a^2}{s^2}I

したがって

(1+a2s2)I=as2(1 + \frac{a^2}{s^2})I = \frac{a}{s^2}

I=as2+a2I = \frac{a}{s^2 + a^2} (for s>0s>0 )

L[sin⁡at]=as2+a2\mathcal{L}[\sin at] = \frac{a}{s^2 + a^2}

次に、

L[cos⁡at]=∫0∞e−stcos⁡atdt\mathcal{L}[\cos at] = \int_0^{\infty} e^{-st} \cos at dt

=[−1se−stcos⁡at]0∞−∫0∞−1se−st(−asin⁡at)dt= [\frac{-1}{s}e^{-st}\cos at]_0^{\infty} - \int_0^{\infty} \frac{-1}{s} e^{-st} (-a\sin at) dt

=1s−as∫0∞e−stsin⁡atdt= \frac{1}{s} - \frac{a}{s} \int_0^{\infty} e^{-st} \sin at dt

=1s−asas2+a2= \frac{1}{s} - \frac{a}{s} \frac{a}{s^2 + a^2}

=1s−a2s(s2+a2)= \frac{1}{s} - \frac{a^2}{s(s^2 + a^2)}

=s2+a2−a2s(s2+a2)= \frac{s^2 + a^2 - a^2}{s(s^2 + a^2)}

=s2s(s2+a2)= \frac{s^2}{s(s^2 + a^2)}

L[cos⁡at]=ss2+a2\mathcal{L}[\cos at] = \frac{s}{s^2 + a^2}

  1. ラプラス変換を行う.

L[x′(t)]=sX(s)−x(0)=sX(s)−1\mathcal{L}[x'(t)] = sX(s) - x(0) = sX(s) - 1

L[y′(t)]=sY(s)−y(0)=sY(s)−1\mathcal{L}[y'(t)] = sY(s) - y(0) = sY(s) - 1

L[cos⁡t]=ss2+1\mathcal{L}[\cos t] = \frac{s}{s^2 + 1}

L[sin⁡t]=1s2+1\mathcal{L}[\sin t] = \frac{1}{s^2 + 1}

よって、

sX(s)−1=4Y(s)+ss2+1sX(s) - 1 = 4Y(s) + \frac{s}{s^2 + 1}

sY(s)−1=−X(s)+1s2+1sY(s) - 1 = -X(s) + \frac{1}{s^2 + 1}

この二元一次方程式を解くと

X(s)=s+4s2+4+1s2+1,Y(s)=ss2+4−1s2+4.\begin{aligned} X(s) &=\frac{s+4}{s^2+4}+\frac{1}{s^2+1},\\ Y(s) &=\frac{s}{s^2+4}-\frac{1}{s^2+4}. \end{aligned}

したがって逆ラプラス変換より

x(t)=cos⁡2t+2sin⁡2t+sin⁡t,\boxed{x(t)=\cos 2t+2\sin 2t+\sin t},
y(t)=cos⁡2t−12sin⁡2t.\boxed{y(t)=\cos 2t-\frac12\sin 2t}.

これらは x(0)=y(0)=1x(0)=y(0)=1 を満たし、直接微分すると

x′=4y+cos⁡t,y′=−x+sin⁡tx'=4y+\cos t,\qquad y'=-x+\sin t

が確認できる。