跳到主要内容

東京大学 新領域創成科学研究科 複雑理工学専攻 2017年8月実施 専門基礎科目 第2問

Author

之遥

Description

実数の集合および非負実数の集合をそれぞれ R=(,),R+=[0,)\mathbb{R} = (-\infty,\infty) ,\mathbb{R}_{+} = [0,\infty) をする。次の 33 次元ベクトル a1,a2,a3,a4R3\boldsymbol{a}_1,\boldsymbol{a}_2,\boldsymbol{a}_3,\boldsymbol{a}_4 \in \mathbb{R}^3 および 3×43 \times 4 行列 AR3×4\boldsymbol{A} \in \mathbb{R}^{3 \times 4} を考える。

A=(a1,a2,a3,a4)=(514230511403)\boldsymbol{A} = (\boldsymbol{a}_1,\boldsymbol{a}_2,\boldsymbol{a}_3,\boldsymbol{a}_4) = \begin{pmatrix} 5 & 1 & 4 & 2\\ 3 & 0 & 5 & 1\\ 1 & 4 & 0 & 3\\ \end{pmatrix}

44 次元ベクトルを x=(x1,x2,x3,x4)TR\boldsymbol{x} = (x_1,x_2,x_3,x_4)^{\mathrm{T}} \in \mathbb{R} で表す。ここで, T\mathrm{T} はベクトルの転置を表す。さらに, 集合 PP

P={xR+4:x1+x2+x3+x4=1}P = \{\boldsymbol{x} \in \mathbb{R}_{+}^4 :x_1 + x_2 + x_3 + x_4 = 1\}

と定義する。このとき, 以下の問に答えよ。

(問1) 集合 SR3S \subset \mathbb{R}^3x1+x3=1x_1 + x_3 = 1 かつ x2+x4=1x_2 + x_4 = 1 を満たす xR4\boldsymbol{x} \in \mathbb{R}^4 に対して点 Ax\boldsymbol{Ax} がなす集合とする, すなわち

S={Ax:xR4,x1+x3=1,x2+x4=1}S = \{\boldsymbol{Ax :x} \in \mathbb{R}^4,x_1 + x_3 = 1,x_2 + x_4 = 1\}

とする。SS と直交する単位ベクトル cR3\boldsymbol{c} \in \mathbb{R}^3 を求めよ。

(問2) x4=0x_4 = 0 かつ Ax=a4\boldsymbol{Ax} = \boldsymbol{a}_4 を満たす xR\boldsymbol{x} \in \mathbb{R} を求めよ。

(問3) xP\boldsymbol{x} \in P のうち次の 22 つの条件を同時に満たすものを 11 つ挙げよ。ここで, (問 2) の結果を用いてもよい。

  • (a) x4x_4 = 0
  • (b) ya4yAx\boldsymbol{ya}_4 \le \boldsymbol{yAx} が任意の y=(y1,y2,y3)R+3\boldsymbol{y} = (y_1,y_2,y_3) \in \mathbb{R}_{+}^3 に対して成り立つ

(問4) 任意の固定した xP\boldsymbol{x}' \in P に対して, 次の 22 つの条件を同時に満たす xP\boldsymbol{x} \in P が存在することを示せ。ここで, (問 3) の結果を用いてもよい。

  • (a) x4x_4 = 0
  • (b) yAxyAx\boldsymbol{yAx}' \le \boldsymbol{yAx} が任意の y=(y1,y2,y3)R+3\boldsymbol{y} = (y_1,y_2,y_3) \in \mathbb{R}_{+}^3 に対して成り立つ

题目描述

R=(,),R+=[0,),\mathbb R=(-\infty,\infty),\qquad \mathbb R_+=[0,\infty),

并给定列向量 a1,,a4R3\boldsymbol a_1,\ldots,\boldsymbol a_4\in\mathbb R^3 组成的矩阵

A=(a1,a2,a3,a4)=(514230511403).\boldsymbol A=(\boldsymbol a_1,\boldsymbol a_2,\boldsymbol a_3,\boldsymbol a_4) = \begin{pmatrix} 5&1&4&2\\ 3&0&5&1\\ 1&4&0&3 \end{pmatrix}.

对四维列向量 x=(x1,x2,x3,x4)T\boldsymbol x=(x_1,x_2,x_3,x_4)^T,定义概率单纯形

P={xR+4x1+x2+x3+x4=1}.P=\{\boldsymbol x\in\mathbb R_+^4\mid x_1+x_2+x_3+x_4=1\}.

回答:

  1. 定义仿射集合
    S={AxxR4,x1+x3=1, x2+x4=1}.S=\{\boldsymbol A\boldsymbol x\mid \boldsymbol x\in\mathbb R^4,\qquad x_1+x_3=1,\ x_2+x_4=1\}.
    求一个与 SS 的方向空间正交的单位向量 cR3\boldsymbol c\in\mathbb R^3
  2. 求满足
    x4=0,Ax=a4x_4=0,\qquad \boldsymbol A\boldsymbol x=\boldsymbol a_4
    的四维向量 x\boldsymbol x。原题在此处把所属空间排作 R\mathbb R,但由四个分量及矩阵乘法可确定所求对象为四维向量。
  3. xP\boldsymbol x\in P 中举出一例,同时满足:
    • x4=0x_4=0
    • 对任意非负权重行向量 y=(y1,y2,y3)R+3\boldsymbol y=(y_1,y_2,y_3)\in\mathbb R_+^3
      ya4yAx.\boldsymbol y\boldsymbol a_4 \le\boldsymbol y\boldsymbol A\boldsymbol x.
    可使用第 2 问结果。
  4. 对任意固定的 xP\boldsymbol x'\in P,证明存在 xP\boldsymbol x\in P 同时满足:
    • x4=0x_4=0
    • 对任意 yR+3\boldsymbol y\in\mathbb R_+^3
      yAxyAx.\boldsymbol y\boldsymbol A\boldsymbol x' \le\boldsymbol y\boldsymbol A\boldsymbol x.
    可使用第 3 问结果。

考点

  • 仿射集合与正交方向:把线性约束代入 Ax\boldsymbol A\boldsymbol x,求所得平面的两个方向向量及单位法向量。
  • 线性方程组:在 x4=0x_4=0 下解三元线性系统,把第四列表示为前三列的线性组合。
  • 凸组合与概率单纯形:检查系数非负且和为 1,并把原组合中第四列的权重重新分配到前三列。
  • Pareto 支配:把对所有非负权重 y\boldsymbol y 的不等式等价为分量逐一不减,证明消去第四方案后仍支配原方案。

Kai

(問1)

Ax=[514230511403][x1x21x11x2]=[x1x2+62x1x2+6x1+x2+3]=[663]+x1[121]+x2[111]Ax = \begin{bmatrix} 5 & 1 & 4 & 2\\ 3 & 0 & 5 & 1\\ 1 & 4 & 0 & 3\\ \end{bmatrix} \begin{bmatrix} x_1 \\ x_2 \\ 1 - x_1 \\ 1 - x_2 \\ \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} x_1 - x_2 + 6 \\ -2x_1 - x_2 + 6 \\ x_1 + x_2 + 3 \\ \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 6 \\ 6 \\ 3 \\ \end{bmatrix} + x_1 \begin{bmatrix} 1 \\ -2 \\ 1 \end{bmatrix} + x_2 \begin{bmatrix} -1 \\ -1 \\ 1 \\ \end{bmatrix}
[121]×[111]=[ijk121111]=(1,2,3)\begin{bmatrix} 1 \\ -2 \\ 1 \\ \end{bmatrix} \times \begin{bmatrix} -1 \\ -1 \\ 1 \\ \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} i & j & k \\ 1 & -2 & 1 \\ -1 & -1 & 1 \\ \end{bmatrix} = (-1,-2,-3)
c=114[123]c = \frac{1}{\sqrt{14}} \begin{bmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \\ \end{bmatrix}

(問2)

[514230511403][x1x2x30]=[213][514305140][x1x2x3]=[213][x1x2x3]=147[9334]\begin{bmatrix} 5 & 1 & 4 & 2\\ 3 & 0 & 5 & 1\\ 1 & 4 & 0 & 3\\ \end{bmatrix} \begin{bmatrix} x_1 \\ x_2 \\ x_3 \\ 0 \\ \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 \\ 1 \\ 3 \\ \end{bmatrix} \quad \begin{bmatrix} 5 & 1 & 4 \\ 3 & 0 & 5 \\ 1 & 4 & 0 \\ \end{bmatrix} \begin{bmatrix} x_1 \\ x_2 \\ x_3 \\ \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 \\ 1 \\ 3 \\ \end{bmatrix} \quad \begin{bmatrix} x_1 \\ x_2 \\ x_3 \\ \end{bmatrix} = \frac{1}{47} \begin{bmatrix} 9 \\ 33 \\ 4 \\ \end{bmatrix}
x=147[93340]x = \frac{1}{47} \begin{bmatrix} 9 \\ 33 \\ 4 \\ 0 \\ \end{bmatrix}

(問3)

From (問2) , we have a4=[a1a2a3a4][94733474470]a_4 = \begin{bmatrix}a_1 & a_2 & a_3 & a_4\end{bmatrix}\begin{bmatrix}\frac{9}{47}\\\frac{33}{47}\\\frac{4}{47}\\0\\ \end{bmatrix}, hence

yAxya4=yA(x[94733474470])yAx - ya_4 = yA\left(x - \begin{bmatrix}\frac{9}{47}\\\frac{33}{47}\\\frac{4}{47}\\0\\\end{bmatrix}\right)

Since yR+3y \in \mathbb{R}_{+}^3 and Aij0(i=1,2,3;j=1,2,3,4)A_{ij} \ge 0(i = 1,2,3;j = 1,2,3,4), we have ya4yAxya_4 \le yAx for any yR+3y \in \mathbb{R}_{+}^3 when every element of (x[94733474470])\left(x - \begin{bmatrix}\frac{9}{47}\\\frac{33}{47}\\\frac{4}{47}\\0\\\end{bmatrix}\right) is larger than or equal to 00.

Therefore,

{x1+x2+x3+x4=46471x1147x23347x3447\left\{ \begin{aligned} &x_1 + x_2 + x_3 + x_4 = \frac{46}{47} \neq 1 \\ &x_1 \ge \frac{1}{47} \\ &x_2 \ge \frac{33}{47} \\ &x_3 \ge \frac{4}{47} \\ \end{aligned} \right.

one solution is

x=[104733474470]x = \begin{bmatrix}\frac{10}{47}\\\frac{33}{47}\\\frac{4}{47}\\0\\ \end{bmatrix}

(問4)

yA(xx)=y[a1a2a39a1+33a2+4a347]([x1x2x30][x1x2x3x4])=y[a1(x1x1947x4)+a2(x2x23347x4)+a3(x3x3447x4)]\begin{aligned} yA(x - x') &= y\begin{bmatrix}a_1 & a_2 & a_3 & \frac{9a_1 + 33a_2 + 4a_3}{47}\end{bmatrix} \left( \begin{bmatrix} x_1 \\ x_2 \\ x_3 \\ 0 \\ \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} x_1' \\ x_2' \\ x_3' \\ x_4' \\ \end{bmatrix} \right) \\ &= y\bigg[a_1(x_1 - x_1' - \frac{9}{47}x_4') + a_2(x_2 - x_2' - \frac{33}{47}x_4 ') + a_3(x_3 - x_3' - \frac{4}{47}x_4')\bigg] \end{aligned}

Since yR+3y \in \mathbb{R}_{+}^3 and every element of a1,a2a_1,a_2 and a3a_3 is larger than or equal to 00, if every element of (x1x1947x4),(x2x23347x4)(x_1 - x_1' - \frac{9}{47}x_4'),(x_2 - x_2' - \frac{33}{47}x_4') and (x3x3447x4)(x_3 - x_3' - \frac{4}{47}x_4') is larger than or equal to 00 , we will obtain that yAxyAxyAx' \le yAx for any yR+3y \in \mathbb{R}_{+}^3.

Therefore,

{x1+x2+x3=1x1+x2+x3+x4=1x1x1+947x4x2x2+3347x4x3x3+446x4\left\{ \begin{aligned} &x_1 + x_2 + x_3 = 1 \\ &x_1' + x_2' + x_3' + x_4' = 1 \\ &x_1 \ge x_1' + \frac{9}{47}x_4'\\ &x_2 \ge x_2' + \frac{33}{47}x_4'\\ &x_3 \ge x_3' + \frac{4}{46}x_4'\\ \end{aligned} \right.

one solution is

x=[x1+1047x4x2+3347x4x3+447x40]x = \begin{bmatrix} x_1' + \frac{10}{47}x_4' \\ x_2' + \frac{33}{47}x_4' \\ x_3' + \frac{4}{47}x_4' \\ 0 \\ \end{bmatrix}