跳到主要内容

東京大学 学際情報学府 学際情報学専攻 生物統計情報学コース 2018年8月実施 専門科目 第2問

Author​

祭音Myyura (co-authored with GPT 5.6 SOL)

Description​

既知のパラメータ λ>0\lambda>0 と未知のパラメータ μ≥0\mu\ge0 によって定まる確率分布 Pλ,μP_{\lambda,\mu} に従う確率変数 XX を考える。確率分布 Pλ,μP_{\lambda,\mu} の確率密度関数は次のように与えられている:

f(x)=λ2exp⁡(−λ∣x−μ∣)(x∈R).f(x)=\frac\lambda2\exp(-\lambda|x-\mu|)\qquad(x\in\mathbb R).

このとき,以下の問いに答えよ。

(2-1) 確率変数 XX の期待値と分散を求めよ。

(2-2) 確率分布 Pλ,μP_{\lambda,\mu} の累積分布関数 F(x)F(x)(x∈Rx\in\mathbb R)を求めよ。

(2-3) 確率分布 Pλ,μP_{\lambda,\mu} の上側 100α%100\alpha\% 点を求めよ。ただし,0<α≤0.10<\alpha\le0.1 とする。

(2-4) 未知パラメータ μ\mu について,次の仮説検定を考える:

H0:μ=0vs.H1:μ>0.H_0:\mu=0\quad\mathrm{vs.}\quad H_1:\mu>0.

検定統計量を XX,有意水準を α\alpha(0<α≤0.10<\alpha\le0.1)として,第2種の過誤確率が最も小さくなるような棄却域を構成せよ。

(2-5) (2-4) の検定における検出力関数 βλ(μ)\beta_\lambda(\mu)(μ≥0\mu\ge0)を求めよ。

题目描述​

考虑服从概率分布 Pλ,μP_{\lambda,\mu} 的随机变量 XX,该分布由已知参数 λ>0\lambda>0 和未知参数 μ≥0\mu\ge0 确定。其概率密度函数为

f(x)=λ2exp⁡(−λ∣x−μ∣)(x∈R).f(x)=\frac\lambda2\exp(-\lambda|x-\mu|)\qquad(x\in\mathbb R).

回答下列问题。

(2-1) 求随机变量 XX 的期望和方差。

(2-2) 求概率分布 Pλ,μP_{\lambda,\mu} 的累积分布函数 F(x)F(x)(x∈Rx\in\mathbb R)。

(2-3) 求概率分布 Pλ,μP_{\lambda,\mu} 的上侧 100α%100\alpha\% 分位点,其中 0<α≤0.10<\alpha\le0.1。

(2-4) 对未知参数 μ\mu 考虑假设检验

H0:μ=0vs.H1:μ>0.H_0:\mu=0\quad\mathrm{vs.}\quad H_1:\mu>0.

以 XX 为检验统计量,以 α\alpha(0<α≤0.10<\alpha\le0.1)为显著性水平,构造使第二类错误概率最小的拒绝域。

(2-5) 求 (2-4) 中检验的功效函数 βλ(μ)\beta_\lambda(\mu)(μ≥0\mu\ge0)。

Kai​

(2-1)​

期待値, 分散をそれぞれ E,VE, V で表すと、

E(X)=∫−∞∞xf(x)dx=λ2∫−∞∞xe−λ∣x−μ∣dx=λ2∫−∞∞(y+μ)e−λ∣y∣dy        (y=x−μ)=μE(X2)=∫−∞∞x2f(x)dx=λ2∫−∞∞x2e−λ∣x−μ∣dx=λ2∫−∞∞(y2+2μy+μ2)e−λ∣y∣dy        (y=x−μ)=λ∫0∞y2e−λydy+μ2∫0∞y2e−λydy=1λ3∫0∞u2e−u du(u=λy)=2λ3E(X2)=λ⋅2λ3+μ2=2λ2+μ2V(X)=E(X2)−E(X)2=2λ2+μ2−μ2=2λ2\begin{aligned} E(X) &= \int_{- \infty}^\infty x f(x) dx\\ &= \frac{\lambda}{2} \int_{- \infty}^\infty x e^{- \lambda |x - \mu| } dx\\ &= \frac{\lambda}{2} \int_{- \infty}^\infty (y + \mu) e^{- \lambda |y| } dy \ \ \ \ \ \ \ \ ( y = x - \mu )\\ &= \mu\\ E(X^2) &= \int_{- \infty}^\infty x^2 f(x) dx\\ &= \frac{\lambda}{2} \int_{- \infty}^\infty x^2 e^{- \lambda |x - \mu| } dx\\ &= \frac{\lambda}{2} \int_{- \infty}^\infty (y^2 + 2 \mu y + \mu^2) e^{- \lambda |y| } dy \ \ \ \ \ \ \ \ ( y = x - \mu )\\ &= \lambda \int_0^\infty y^2 e^{- \lambda y } dy + \mu^2\\ \int_0^\infty y^2 e^{- \lambda y } dy &= \frac{1}{\lambda^3}\int_0^\infty u^2e^{-u}\,du\\ &(u=\lambda y)\\ &= \frac{2}{\lambda^3}\\ E(X^2) &= \lambda \cdot \frac{2}{\lambda^3} + \mu^2\\ &= \frac{2}{\lambda^2} + \mu^2\\ V(X) &= E(X^2) - E(X)^2\\ &= \frac{2}{\lambda^2} + \mu^2 - \mu^2\\ &= \frac{2}{\lambda^2} \end{aligned}

(2-2)​

(i) x≤μx \leq \mu のとき、

F(x)=λ2∫−∞xeλ(z−μ)dz=12[eλ(z−μ)]−∞x=12eλ(x−μ)\begin{aligned} F(x) &= \frac{\lambda}{2} \int_{- \infty}^x e^{ \lambda (z - \mu) } dz\\ &= \frac{1}{2} \left[ e^{ \lambda (z - \mu) } \right]_{- \infty}^x\\ &= \frac{1}{2} e^{ \lambda (x - \mu) } \end{aligned}

(ii) x≥μx \geq \mu のとき、

F(x)=12+λ2∫μxe−λ(z−μ)dz=12−12[e−λ(z−μ)]μx=1−12e−λ(x−μ)\begin{aligned} F(x) &= \frac{1}{2} + \frac{\lambda}{2} \int_\mu^x e^{ - \lambda (z - \mu) } dz\\ &= \frac{1}{2} - \frac{1}{2} \left[ e^{ - \lambda (z - \mu) } \right]_\mu^x\\ &= 1 - \frac{1}{2} e^{ - \lambda (x - \mu) } \end{aligned}

(2-3)​

求める xx の値を x0(>μ)x_0 (\gt \mu) とすると、

F(x0)=1−12e−λ(x0−μ)=1−α\begin{aligned} & F(x_0) = 1 - \frac{1}{2} e^{ - \lambda (x_0 - \mu) } = 1 - \alpha \end{aligned}

よって、

e−λ(x0−μ)=2α−λ(x0−μ)=log⁡2α∴  x0=μ−log⁡2αλ\begin{aligned} e^{ - \lambda (x_0 - \mu) } &= 2 \alpha \\ - \lambda (x_0 - \mu) &= \log 2 \alpha \\ \therefore \ \ x_0 &= \mu - \frac{\log 2 \alpha}{\lambda} \end{aligned}

(2-4)​

x>−log⁡2αλ\begin{aligned} & x \gt - \frac{\log 2 \alpha}{\lambda} \end{aligned}

任意の μ>0\mu>0 について尤度比は

fμ(x)f0(x)={e−λμ,x≤0,eλ(2x−μ),0<x<μ,eλμ,x≥μ.\frac{f_\mu(x)}{f_0(x)}= \begin{cases} e^{-\lambda\mu},&x\le0,\\ e^{\lambda(2x-\mu)},&0<x<\mu,\\ e^{\lambda\mu},&x\ge\mu. \end{cases}

これは xx の非減少関数である。上記棄却域は H0H_0 の下で確率 α\alpha を持ち、尤度比の大きい側から選ぶ領域なので Neyman–Pearson の補題により各 μ>0\mu>0 に対して最強力である(尤度比一定の部分では同順位の一部を選べる)。したがって一様最強力である。

(2-5)​

次のようにおく:

x1=−log⁡2αλ\begin{aligned} & x_1 = - \frac{\log 2 \alpha}{\lambda} \end{aligned}

このとき、

eλx1=12α,    e−λx1=2α\begin{aligned} & e^{\lambda x_1} = \frac{1}{2 \alpha} , \ \ \ \ e^{- \lambda x_1} = 2 \alpha \end{aligned}

である。

(i) μ≥x1\mu \geq x_1 のとき、

βλ(μ)=12+λ2∫x1μeλ(x−μ)dx=12+12[eλ(x−μ)]x1μ=12+12(1−eλ(x1−μ))=1−12eλ(x1−μ)=1−e−λμ4α\begin{aligned} \beta_\lambda (\mu) &= \frac{1}{2} + \frac{\lambda}{2} \int_{x_1}^\mu e^{\lambda (x-\mu)} dx \\ &= \frac{1}{2} + \frac{1}{2} \left[ e^{\lambda (x-\mu)} \right]_{x_1}^\mu \\ &= \frac{1}{2} + \frac{1}{2} \left( 1 - e^{\lambda (x_1-\mu)} \right) \\ &= 1 - \frac{1}{2} e^{\lambda (x_1-\mu)} \\ &= 1 - \frac{e^{- \lambda \mu}}{4 \alpha} \end{aligned}

(ii) 0≤μ≤x10 \leq \mu \leq x_1 のとき、

βλ(μ)=λ2∫x1∞e−λ(x−μ)dx=−12[e−λ(x−μ)]x1∞=12e−λ(x1−μ)=αeλμ\begin{aligned} \beta_\lambda (\mu) &= \frac{\lambda}{2} \int_{x_1}^\infty e^{- \lambda (x-\mu)} dx \\ &= - \frac{1}{2} \left[ e^{- \lambda (x-\mu)} \right]_{x_1}^\infty \\ &= \frac{1}{2} e^{- \lambda (x_1-\mu)} \\ &= \alpha e^{\lambda \mu} \end{aligned}

特に βλ(0)=α\beta_\lambda(0)=\alpha であり、二つの式は μ=x1\mu=x_1 でともに 1/21/2 となる。

Reference​