跳到主要内容

名古屋大学 情報学研究科 数理情報学専攻 2023年8月実施 問題1 線形代数

Author

Miyake, 祭音Myyura

Description

題意の要約。出典:名古屋大学公表問題

実列ベクトル v=(v1,v2)T\boldsymbol v=(v_1,v_2)^Tw=(w1,w2)T\boldsymbol w=(w_1,w_2)^T のクロネッカー積を

vw=(v1w1,v1w2,v2w1,v2w2)T\boldsymbol v\otimes\boldsymbol w =(v_1w_1,v_1w_2,v_2w_1,v_2w_2)^T

で定義する。

  1. 任意の v,v1,v2,w,w1,w2R2\boldsymbol v,\boldsymbol v_1,\boldsymbol v_2,\boldsymbol w,\boldsymbol w_1,\boldsymbol w_2\in\mathbb R^2aRa\in\mathbb R について、次の双線形性を示せ。

    (v1+v2)w=v1w+v2w,(\boldsymbol v_1+\boldsymbol v_2)\otimes\boldsymbol w =\boldsymbol v_1\otimes\boldsymbol w+\boldsymbol v_2\otimes\boldsymbol w,
    v(w1+w2)=vw1+vw2,\boldsymbol v\otimes(\boldsymbol w_1+\boldsymbol w_2) =\boldsymbol v\otimes\boldsymbol w_1+\boldsymbol v\otimes\boldsymbol w_2,
    (av)w=v(aw)=a(vw).(a\boldsymbol v)\otimes\boldsymbol w =\boldsymbol v\otimes(a\boldsymbol w)=a(\boldsymbol v\otimes\boldsymbol w).
  2. 2×22\times2 行列 A=(aij),BA=(a_{ij}),B に対し、ABA\otimes B をブロック行列

    AB=(a11Ba12Ba21Ba22B)A\otimes B=\begin{pmatrix}a_{11}B&a_{12}B\\a_{21}B&a_{22}B\end{pmatrix}

    と定義する。(AB)(vw)=(Av)(Bw)(A\otimes B)(\boldsymbol v\otimes\boldsymbol w)=(A\boldsymbol v)\otimes(B\boldsymbol w) を用い、Av=αvA\boldsymbol v=\alpha\boldsymbol vBw=βwB\boldsymbol w=\beta\boldsymbol w を満たす固有ベクトルの積が、固有値 αβ\alpha\beta の固有ベクトルになることを示せ。

  3. 次の実行列の固有値と固有ベクトルを全て求めよ。

    M=(6231261331621326).M=\begin{pmatrix}6&2&3&1\\2&6&1&3\\3&1&6&2\\1&3&2&6\end{pmatrix}.

题目描述

对实列向量 v=(v1,v2)T\boldsymbol v=(v_1,v_2)^Tw=(w1,w2)T\boldsymbol w=(w_1,w_2)^T,定义 vw=(v1w1,v1w2,v2w1,v2w2)T\boldsymbol v\otimes\boldsymbol w=(v_1w_1,v_1w_2,v_2w_1,v_2w_2)^T。对实二阶矩阵定义 AB=(a11Ba12Ba21Ba22B)A\otimes B=\begin{pmatrix}a_{11}B&a_{12}B\\a_{21}B&a_{22}B\end{pmatrix}

  1. 对二维实向量 v,v1,v2\boldsymbol v,\boldsymbol v_1,\boldsymbol v_2 与向量 w,w1,w2\boldsymbol w,\boldsymbol w_1,\boldsymbol w_2,以及实标量 α\alpha,根据张量积的分量定义证明双线性:

    (v1+v2)w=v1w+v2w,(\boldsymbol v_1+\boldsymbol v_2)\otimes\boldsymbol w =\boldsymbol v_1\otimes\boldsymbol w+\boldsymbol v_2\otimes\boldsymbol w,
    v(w1+w2)=vw1+vw2,\boldsymbol v\otimes(\boldsymbol w_1+\boldsymbol w_2) =\boldsymbol v\otimes\boldsymbol w_1+\boldsymbol v\otimes\boldsymbol w_2,
    (αv)w=v(αw)=α(vw).(\alpha\boldsymbol v)\otimes\boldsymbol w =\boldsymbol v\otimes(\alpha\boldsymbol w) =\alpha(\boldsymbol v\otimes\boldsymbol w).
  2. 若非零向量 v,w\boldsymbol v,\boldsymbol w 满足 Av=αvA\boldsymbol v=\alpha\boldsymbol vBw=βwB\boldsymbol w=\beta\boldsymbol w,证明 vw\boldsymbol v\otimes\boldsymbol wABA\otimes B 的特征向量,其特征值为 αβ\alpha\beta

  3. 求实矩阵

    M=(6231261331621326)M=\begin{pmatrix}6&2&3&1\\2&6&1&3\\3&1&6&2\\1&3&2&6\end{pmatrix}

    的全部特征值及相应特征向量。

Kai

(1)

v1=(x1x2),  v2=(y1y2)\begin{aligned} \boldsymbol{v}_1 = \begin{pmatrix} x_1 \\ x_2 \end{pmatrix} , \ \ \boldsymbol{v}_2 = \begin{pmatrix} y_1 \\ y_2 \end{pmatrix} \end{aligned}

と書くと、

(v1+v2)w=((x1+y1)w(x2+y2)w)=(x1wx2w)+(y1wy2w)=v1w+v2w\begin{aligned} \left( \boldsymbol{v}_1 + \boldsymbol{v}_2 \right) \otimes \boldsymbol{w} &= \begin{pmatrix} (x_1+y_1) \boldsymbol{w} \\ (x_2+y_2) \boldsymbol{w} \end{pmatrix} \\ &= \begin{pmatrix} x_1 \boldsymbol{w} \\ x_2 \boldsymbol{w} \end{pmatrix} + \begin{pmatrix} y_1 \boldsymbol{w} \\ y_2 \boldsymbol{w} \end{pmatrix} \\ &= \boldsymbol{v}_1 \otimes \boldsymbol{w} + \boldsymbol{v}_2 \otimes \boldsymbol{w} \end{aligned}

がわかる。

v(w1+w2)=(v1(w1+w2)v2(w1+w2))=(v1w1v2w1)+(v1w2v2w2)=vw1+vw2\begin{aligned} \boldsymbol{v} \otimes \left( \boldsymbol{w}_1 + \boldsymbol{w}_2 \right) &= \begin{pmatrix} v_1 \left( \boldsymbol{w}_1 + \boldsymbol{w}_2 \right) \\ v_2 \left( \boldsymbol{w}_1 + \boldsymbol{w}_2 \right) \end{pmatrix} \\ &= \begin{pmatrix} v_1 \boldsymbol{w}_1 \\ v_2 \boldsymbol{w}_1 \end{pmatrix} + \begin{pmatrix} v_1 \boldsymbol{w}_2 \\ v_2 \boldsymbol{w}_2 \end{pmatrix} \\ &= \boldsymbol{v} \otimes \boldsymbol{w}_1 + \boldsymbol{v} \otimes \boldsymbol{w}_2 \end{aligned}
(αv)w=(αv1wαv2w)=α(v1wv2w)=α(vw)v(αw)=(v1αwv2αw)=α(v1wv2w)=α(vw)\begin{aligned} \left( \alpha \boldsymbol{v} \right) \otimes \boldsymbol{w} &= \begin{pmatrix} \alpha v_1 \boldsymbol{w} \\ \alpha v_2 \boldsymbol{w} \end{pmatrix} \\ &= \alpha \begin{pmatrix} v_1 \boldsymbol{w} \\ v_2 \boldsymbol{w} \end{pmatrix} \\ &= \alpha \left( \boldsymbol{v} \otimes \boldsymbol{w} \right) \\ \boldsymbol{v} \otimes \left( \alpha \boldsymbol{w} \right) &= \begin{pmatrix} v_1 \alpha \boldsymbol{w} \\ v_2 \alpha \boldsymbol{w} \end{pmatrix} \\ &= \alpha \begin{pmatrix} v_1 \boldsymbol{w} \\ v_2 \boldsymbol{w} \end{pmatrix} \\ &= \alpha \left( \boldsymbol{v} \otimes \boldsymbol{w} \right) \end{aligned}

(2)

(AB)(vw)=(Av)(Bw)=(αv)(βw)=αβ(vw)\begin{aligned} \left( A \otimes B \right) \left( \boldsymbol{v} \otimes \boldsymbol{w} \right) &= \left( A \boldsymbol{v} \right) \otimes \left( B \boldsymbol{w} \right) \\ &= \left( \alpha \boldsymbol{v} \right) \otimes \left( \beta \boldsymbol{w} \right) \\ &= \alpha \beta \left( \boldsymbol{v} \otimes \boldsymbol{w} \right) \end{aligned}

また、両固有ベクトルは非零なので、その非零成分の積を成分にもつ vw\boldsymbol v\otimes\boldsymbol w も非零である。従って、 vw\boldsymbol{v} \otimes \boldsymbol{w}αβ\alpha \beta を固有値にもつ ABA \otimes B の固有ベクトルであることがわかる。

(3)

A=(2112),  B=(3113)\begin{aligned} A = \begin{pmatrix} 2 & 1 \\ 1 & 2 \end{pmatrix} , \ \ B = \begin{pmatrix} 3 & 1 \\ 1 & 3 \end{pmatrix} \end{aligned}

とおくと、

M=AB\begin{aligned} M = A \otimes B \end{aligned}

である。

AA の固有値は α1=1,α2=3\alpha_1 = 1, \alpha_2 = 3 であり、 それぞれに属する固有ベクトルは例えば

v1=(11),  v2=(11)\begin{aligned} \boldsymbol{v}_1 = \begin{pmatrix} 1 \\ -1 \end{pmatrix} , \ \ \boldsymbol{v}_2 = \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \end{pmatrix} \end{aligned}

である。 また、 BB の固有値は β1=2,β2=4\beta_1 = 2, \beta_2 = 4 であり、 それぞれに属する固有ベクトルは例えば

w1=(11),  w2=(11)\begin{aligned} \boldsymbol{w}_1 = \begin{pmatrix} 1 \\ -1 \end{pmatrix} , \ \ \boldsymbol{w}_2 = \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \end{pmatrix} \end{aligned}

である。

よって、 (2) より、 α1β1=2,α1β2=4,α2β1=6,α2β2=12\alpha_1 \beta_1 = 2, \alpha_1 \beta_2 = 4, \alpha_2 \beta_1 = 6, \alpha_2 \beta_2 = 12MM の固有値であり、

v1w1=(1111),  v1w2=(1111),  v2w1=(1111),  v2w2=(1111)\begin{aligned} \boldsymbol{v}_1 \otimes \boldsymbol{w}_1 = \begin{pmatrix} 1 \\ -1 \\ -1 \\ 1 \end{pmatrix} , \ \ \boldsymbol{v}_1 \otimes \boldsymbol{w}_2 = \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ -1 \\ -1 \end{pmatrix} , \ \ \boldsymbol{v}_2 \otimes \boldsymbol{w}_1 = \begin{pmatrix} 1 \\ -1 \\ 1 \\ -1 \end{pmatrix} , \ \ \boldsymbol{v}_2 \otimes \boldsymbol{w}_2 = \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix} \end{aligned}

はそれぞれに属する固有ベクトルであることがわかる。 MM は 4次正方行列で上の固有値は相異なるので、これら以外に固有値はなく、各固有空間は上のベクトルで生成される。