跳到主要内容

明治大学 先端数理科学研究科 現象数理学専攻 2022年8月実施 线性代数

Author​

思齐塾, 祭音Myyura

Description​

ベクトル空間 R3R^3 の基底

e1=(100),e2=(010),e3=(001)e_1 = \begin{pmatrix} 1 \\ 0 \\ 0 \end{pmatrix}, e_2 = \begin{pmatrix} 0 \\ 1 \\ 0 \end{pmatrix}, e_3 = \begin{pmatrix} 0 \\ 0 \\ 1 \end{pmatrix}

をとる。また、 R3R^3 の標準内積を a=a1e1+a2e2+a3e3a = a_1e_1 + a_2e_2 + a_3e_3 , b=b1e1+b2e2+b3e3b = b_1e_1 + b_2e_2 + b_3e_3 に対して

⟨a,b⟩=a1b1+a2b2+a3b3\langle a, b \rangle = a_1b_1 + a_2b_2 + a_3b_3

で定義する。ベクトル nn を

n=13(e1+e2+e3)n = \frac{1}{\sqrt{3}}(e_1 + e_2 + e_3)

で定める。また、

a1=12(e1−e2),a2=12(e2−e3)a_1 = \frac{1}{\sqrt{2}}(e_1 - e_2), a_2 = \frac{1}{\sqrt{2}}(e_2 - e_3)

とする。次の問に答えよ。

(1) ベクトル a1,a2a_1, a_2 のなす角度を求めよ。

(2) R3R^3 の線形部分空間 WW を

W={x∈R3∣⟨x,n⟩=0}W = \{ x \in R^3 \mid \langle x, n \rangle = 0 \}

で定める。ベクトル a1,a2a_1, a_2 は WW の基底であることを示せ。

(3) WW に含まれるベクトル ww で

⟨w,w⟩=1,⟨a1,w⟩=0,⟨a2,w⟩>0\langle w, w \rangle = 1, \langle a_1, w \rangle = 0, \langle a_2, w \rangle > 0

を満たすものを求めよ。

(4) 3次の直交行列 AA で

Aa1=e1,An=e3,det⁡A=1Aa_1 = e_1, An = e_3, \det A = 1

を満たすものを求めよ。

题目描述​

取向量空间 R3\mathbb{R}^3 的基

e1=(100),e2=(010),e3=(001).e_1=\begin{pmatrix}1\\0\\0\end{pmatrix}, \qquad e_2=\begin{pmatrix}0\\1\\0\end{pmatrix}, \qquad e_3=\begin{pmatrix}0\\0\\1\end{pmatrix}.

对

a=a1e1+a2e2+a3e3,b=b1e1+b2e2+b3e3,a=a_1e_1+a_2e_2+a_3e_3,\qquad b=b_1e_1+b_2e_2+b_3e_3,

定义 R3\mathbb{R}^3 上的标准内积

⟨a,b⟩=a1b1+a2b2+a3b3.\langle a,b\rangle=a_1b_1+a_2b_2+a_3b_3.

定义向量

n=13(e1+e2+e3),n=\frac1{\sqrt3}(e_1+e_2+e_3),

并令

a1=12(e1−e2),a2=12(e2−e3).a_1=\frac1{\sqrt2}(e_1-e_2), \qquad a_2=\frac1{\sqrt2}(e_2-e_3).

回答下列问题。

(1) 求向量 a1,a2a_1,a_2 的夹角。

(2) 定义 R3\mathbb{R}^3 的线性子空间

W={x∈R3 | ⟨x,n⟩=0}.W=\left\{x\in\mathbb{R}^3\,\middle|\, \langle x,n\rangle=0 \right\}.

证明 a1,a2a_1,a_2 是 WW 的一组基。

(3) 求满足下列全部条件的向量 w∈Ww\in W:

⟨w,w⟩=1,⟨a1,w⟩=0,⟨a2,w⟩>0.\langle w,w\rangle=1,\qquad \langle a_1,w\rangle=0,\qquad \langle a_2,w\rangle>0.

(4) 求满足

Aa1=e1,An=e3,det⁡A=1Aa_1=e_1,\qquad An=e_3,\qquad \det A=1

的三阶正交矩阵 AA。

Kai​

(1)

⟨a1,a2⟩=⟨12(e1−e2),12(e2−e3)⟩=12⟨e1−e2,e2−e3⟩=12(0−1−0+0)=−12\begin{aligned} \langle a_1, a_2 \rangle &= \left\langle \frac{1}{\sqrt{2}}(e_1 - e_2), \frac{1}{\sqrt{2}}(e_2 - e_3) \right\rangle \\ &= \frac{1}{2} \langle e_1 - e_2, e_2 - e_3 \rangle \\ &= \frac{1}{2} (0 - 1 - 0 + 0) = -\frac{1}{2} \end{aligned}
∣a1∣=⟨a1,a1⟩=⟨12(e1−e2),12(e1−e2)⟩=12⟨e1−e2,e1−e2⟩=12(1+1)=1\begin{aligned} \left| a_1 \right| &= \sqrt{\langle a_1, a_1 \rangle} = \sqrt{\left\langle \frac{1}{\sqrt{2}}(e_1 - e_2), \frac{1}{\sqrt{2}}(e_1 - e_2) \right\rangle} \\ &= \sqrt{\frac{1}{2} \langle e_1 - e_2, e_1 - e_2 \rangle} = \sqrt{\frac{1}{2}(1 + 1)} = 1 \end{aligned}

同理, ∣a2∣=1\left| a_2 \right| = 1 。

因此,

cos⁡θ=⟨a1,a2⟩∣a1∣∣a2∣=−121⋅1=−12\cos \theta = \frac{\langle a_1, a_2 \rangle}{\left| a_1 \right| \left| a_2 \right|} = \frac{-\frac{1}{2}}{1 \cdot 1} = -\frac{1}{2}

故 θ=2π3\theta = \frac{2\pi}{3} 。

(2) W={x∈R3∣⟨x,n⟩=0}W = \{x \in \mathbb{R}^3 \mid \langle x, n \rangle = 0 \} 。 设 x=x1e1+x2e2+x3e3x = x_1 e_1 + x_2 e_2 + x_3 e_3 。则:

⟨x,n⟩=⟨x1e1+x2e2+x3e3,13(e1+e2+e3)⟩=13(x1+x2+x3)\langle x, n \rangle = \left\langle x_1 e_1 + x_2 e_2 + x_3 e_3, \frac{1}{\sqrt{3}}(e_1 + e_2 + e_3) \right\rangle = \frac{1}{\sqrt{3}}(x_1 + x_2 + x_3)

故 W={x∈R3∣x1+x2+x3=0}W = \{x \in \mathbb{R}^3 \mid x_1 + x_2 + x_3 = 0\} 。

因为 ⟨a1,n⟩=⟨12(e1−e2),13(e1+e2+e3)⟩=16(1−1)=0\langle a_1, n \rangle = \langle \frac{1}{\sqrt{2}}(e_1 - e_2), \frac{1}{\sqrt{3}}(e_1 + e_2 + e_3) \rangle = \frac{1}{\sqrt{6}} (1 - 1) = 0 ,所以 a1∈Wa_1 \in W 。 同理,因为 ⟨a2,n⟩=0\langle a_2, n \rangle = 0 ,所以 a2∈Wa_2 \in W 。

a1,a2a_1, a_2 线性无关,理由如下: 若 c1a1+c2a2=0c_1 a_1 + c_2 a_2 = 0 ,即

c112(e1−e2)+c212(e2−e3)=c12e1+c2−c12e2−c22e3=0c_1 \frac{1}{\sqrt{2}}(e_1 - e_2) + c_2 \frac{1}{\sqrt{2}}(e_2 - e_3) = \frac{c_1}{\sqrt{2}} e_1 + \frac{c_2 - c_1}{\sqrt{2}} e_2 - \frac{c_2}{\sqrt{2}} e_3 = 0

这蕴含 c1=0c_1 = 0 , c2−c1=0c_2 - c_1 = 0 ,且 c2=0c_2 = 0 ,解得 c1=c2=0c_1 = c_2 = 0 。

WW 是一个二维平面。由于 a1,a2∈Wa_1, a_2 \in W 且线性无关,故它们构成 WW 的一组基。

(3) 设 w=x1e1+x2e2+x3e3w = x_1 e_1 + x_2 e_2 + x_3 e_3 。 由 ⟨a1,w⟩=12(x1−x2)=0\langle a_1, w \rangle = \frac{1}{\sqrt{2}} (x_1 - x_2) = 0 ,得 x1=x2x_1 = x_2 。 因为 w∈Ww \in W ,需满足 x1+x2+x3=0x_1 + x_2 + x_3 = 0 ,即 2x1+x3=02x_1 + x_3 = 0 ,解得 x3=−2x1x_3 = -2x_1 。 因此 w=x1e1+x1e2−2x1e3=x1(e1+e2−2e3)w = x_1 e_1 + x_1 e_2 - 2x_1 e_3 = x_1 (e_1 + e_2 - 2e_3) 。

由 ⟨w,w⟩=x12(1+1+4)=6x12=1\langle w, w \rangle = x_1^2 (1 + 1 + 4) = 6x_1^2 = 1 ,解得 x1=±16x_1 = \pm \frac{1}{\sqrt{6}} 。 即 w=16(e1+e2−2e3)w = \frac{1}{\sqrt{6}}(e_1 + e_2 - 2e_3) 或 w=−16(e1+e2−2e3)w = -\frac{1}{\sqrt{6}}(e_1 + e_2 - 2e_3) 。

又因为 ⟨a2,w⟩=⟨12(e2−e3),x1(e1+e2−2e3)⟩=x12(1+2)=3x12>0\langle a_2, w \rangle = \langle \frac{1}{\sqrt{2}}(e_2 - e_3), x_1(e_1 + e_2 - 2e_3) \rangle = \frac{x_1}{\sqrt{2}} (1 + 2) = \frac{3x_1}{\sqrt{2}} > 0 ,所以 x1>0x_1 > 0 。 综上, x1=16x_1 = \frac{1}{\sqrt{6}} ,故 w=16(e1+e2−2e3)w = \frac{1}{\sqrt{6}}(e_1 + e_2 - 2e_3) 。

(4) 已知 AA 为正交矩阵且 det⁡A=1\det A = 1 ,这表示 AA 是一个旋转矩阵,它保持向量的内积和叉积运算。 已知 Aa1=e1Aa_1 = e_1 和 An=e3An = e_3 。 我们需要确定 ww 的像 AwAw 。

首先计算 a1a_1 与 nn 的叉积:

a1×n=(12−120)×(131313)=(−16−1626)=−16(11−2)=−w\begin{aligned} a_1 \times n &= \begin{pmatrix} \frac{1}{\sqrt{2}} \\ -\frac{1}{\sqrt{2}} \\ 0 \end{pmatrix} \times \begin{pmatrix} \frac{1}{\sqrt{3}} \\ \frac{1}{\sqrt{3}} \\ \frac{1}{\sqrt{3}} \end{pmatrix} \\ &= \begin{pmatrix} -\frac{1}{\sqrt{6}} \\ -\frac{1}{\sqrt{6}} \\ \frac{2}{\sqrt{6}} \end{pmatrix} = - \frac{1}{\sqrt{6}} \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ -2 \end{pmatrix} = -w \end{aligned}

由于 det⁡A=1\det A = 1 ,矩阵 AA 保持叉积方向:

A(−w)=A(a1×n)=(Aa1)×(An)=e1×e3A(-w) = A(a_1 \times n) = (Aa_1) \times (An) = e_1 \times e_3

在右手系中, e1×e3=−e2e_1 \times e_3 = -e_2 。 因此 A(−w)=−e2A(-w) = -e_2 ,即 Aw=e2Aw = e_2 。

现在我们有:

A(a1wn)=(e1e2e3)=IA \begin{pmatrix} a_1 & w & n \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} e_1 & e_2 & e_3 \end{pmatrix} = I

令 P=(a1wn)P = \begin{pmatrix} a_1 & w & n \end{pmatrix} 。由于 a1,w,na_1, w, n 两两正交且模长为 1,故 PP 是正交矩阵。 由 AP=IAP = I 可知 A=P−1A = P^{-1} 。 因为 PP 是正交矩阵,所以 P−1=PTP^{-1} = P^T 。

将向量写成列向量形式:

P=(121613−1216130−2613)P = \begin{pmatrix} \frac{1}{\sqrt{2}} & \frac{1}{\sqrt{6}} & \frac{1}{\sqrt{3}} \\ -\frac{1}{\sqrt{2}} & \frac{1}{\sqrt{6}} & \frac{1}{\sqrt{3}} \\ 0 & -\frac{2}{\sqrt{6}} & \frac{1}{\sqrt{3}} \end{pmatrix}

所以:

A=PT=(12−1201616−26131313)A = P^T = \begin{pmatrix} \frac{1}{\sqrt{2}} & -\frac{1}{\sqrt{2}} & 0 \\ \frac{1}{\sqrt{6}} & \frac{1}{\sqrt{6}} & -\frac{2}{\sqrt{6}} \\ \frac{1}{\sqrt{3}} & \frac{1}{\sqrt{3}} & \frac{1}{\sqrt{3}} \end{pmatrix}