跳到主要内容

明治大学 先端数理科学研究科 現象数理学専攻 2022年8月実施 线性代数

Author

思齐塾, 祭音Myyura

Description

正の整数 mm に対して,行列 A(m)A(m)

A(m)=(112m012m112m012m1)A(m) = \begin{pmatrix} 1 & \frac{1}{\sqrt{2m}} & 0 \\ \frac{1}{\sqrt{2m}} & 1 & \frac{1}{\sqrt{2m}} \\ 0 & \frac{1}{\sqrt{2m}} & 1 \end{pmatrix}

で定める.次の問に答えよ.

(1) 行列 A(m)A(m) の固有値と,それらに対応する固有ベクトルを求めよ.

(2) 正の整数 nn に対して, P1A(m)nPP^{-1}A(m)^nP が対角行列になるような直交行列 PP を1つ求めよ.

(3) 行列 A(n)nA(n)^n の固有値を λ1(n),λ2(n),λ3(n)\lambda_1(n), \lambda_2(n), \lambda_3(n) とおく.ただし, λ1(n)>λ2(n)>λ3(n)\lambda_1(n) > \lambda_2(n) > \lambda_3(n) とする.このとき, i=1,2,3i = 1, 2, 3 について,極限値 λi=limnλi(n)\lambda_i = \lim_{n \to \infty} \lambda_i(n) をそれぞれ求めよ.

题目描述

对正整数 mm,定义矩阵

A(m)=(112m012m112m012m1).A(m)=\begin{pmatrix} 1&\dfrac1{\sqrt{2m}}&0\\ \dfrac1{\sqrt{2m}}&1&\dfrac1{\sqrt{2m}}\\ 0&\dfrac1{\sqrt{2m}}&1 \end{pmatrix}.

回答下列问题。

(1) 求矩阵 A(m)A(m) 的特征值及其对应的特征向量。

(2) 对正整数 nn,求一个正交矩阵 PP,使

P1A(m)nPP^{-1}A(m)^nP

为对角矩阵。

(3) 记矩阵 A(n)nA(n)^n 的特征值为

λ1(n),λ2(n),λ3(n),\lambda_1(n),\lambda_2(n),\lambda_3(n),

并规定

λ1(n)>λ2(n)>λ3(n).\lambda_1(n)>\lambda_2(n)>\lambda_3(n).

i=1,2,3i=1,2,3,分别求极限

λi=limnλi(n).\lambda_i=\lim_{n\to\infty}\lambda_i(n).

Kai

(1) A(m)A(m) の固有方程式は

1λ12m012m1λ12m012m1λ=0\begin{aligned} \begin{vmatrix} 1-\lambda & \frac{1}{\sqrt{2m}} & 0 \\ \frac{1}{\sqrt{2m}} & 1-\lambda & \frac{1}{\sqrt{2m}} \\ 0 & \frac{1}{\sqrt{2m}} & 1-\lambda \end{vmatrix} = 0 \end{aligned}

これを展開すると,

(1λ)((1λ)212m)12m(12m(1λ))=0\begin{aligned} (1-\lambda)\left((1-\lambda)^2 - \frac{1}{2m}\right) - \frac{1}{\sqrt{2m}}\left(\frac{1}{\sqrt{2m}}(1-\lambda)\right) = 0 \end{aligned}
(1λ)((1λ)212m12m)=0\begin{aligned} (1-\lambda)\left((1-\lambda)^2 - \frac{1}{2m} - \frac{1}{2m}\right) = 0 \end{aligned}
(1λ)((1λ)21m)=0\begin{aligned} (1-\lambda)\left((1-\lambda)^2 - \frac{1}{m}\right) = 0 \end{aligned}

したがって,固有値は λ=1,1+1m,11m\lambda = 1, 1+\frac{1}{\sqrt{m}}, 1-\frac{1}{\sqrt{m}} となる.

λ=1\lambda = 1 のとき,固有ベクトルは

(012m012m012m012m0)(xyz)=(000)\begin{aligned} \begin{pmatrix} 0 & \frac{1}{\sqrt{2m}} & 0 \\ \frac{1}{\sqrt{2m}} & 0 & \frac{1}{\sqrt{2m}} \\ 0 & \frac{1}{\sqrt{2m}} & 0 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} x \\ y \\ z \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 0 \\ 0 \\ 0 \end{pmatrix} \end{aligned}

第1行と第3行より y=0y=0 であり,第2行より x2m+z2m=0\frac{x}{\sqrt{2m}} + \frac{z}{\sqrt{2m}} = 0 ,すなわち x=zx=-z である. z=tz=t とすると,固有ベクトルは t(101)t\begin{pmatrix} -1 \\ 0 \\ 1 \end{pmatrix} ( t0t \neq 0 ).

λ=1+1m\lambda = 1 + \frac{1}{\sqrt{m}} のとき,固有ベクトルは

(1m12m012m1m12m012m1m)(xyz)=(000)\begin{aligned} \begin{pmatrix} -\frac{1}{\sqrt{m}} & \frac{1}{\sqrt{2m}} & 0 \\ \frac{1}{\sqrt{2m}} & -\frac{1}{\sqrt{m}} & \frac{1}{\sqrt{2m}} \\ 0 & \frac{1}{\sqrt{2m}} & -\frac{1}{\sqrt{m}} \end{pmatrix} \begin{pmatrix} x \\ y \\ z \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 0 \\ 0 \\ 0 \end{pmatrix} \end{aligned}

xm+y2m=0-\frac{x}{\sqrt{m}} + \frac{y}{\sqrt{2m}} = 0 より, y=2xy = \sqrt{2}xy2mzm=0\frac{y}{\sqrt{2m}} - \frac{z}{\sqrt{m}} = 0 より, 2x2m=zm\frac{\sqrt{2}x}{\sqrt{2m}} = \frac{z}{\sqrt{m}} . よって, z=xz = xx=tx = t とすると,固有ベクトルは t(121)t\begin{pmatrix} 1 \\ \sqrt{2} \\ 1 \end{pmatrix} ( t0t \neq 0 ).

λ=11m\lambda = 1 - \frac{1}{\sqrt{m}} のとき,固有ベクトルは

(1m12m012m1m12m012m1m)(xyz)=(000)\begin{aligned} \begin{pmatrix} \frac{1}{\sqrt{m}} & \frac{1}{\sqrt{2m}} & 0 \\ \frac{1}{\sqrt{2m}} & \frac{1}{\sqrt{m}} & \frac{1}{\sqrt{2m}} \\ 0 & \frac{1}{\sqrt{2m}} & \frac{1}{\sqrt{m}} \end{pmatrix} \begin{pmatrix} x \\ y \\ z \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 0 \\ 0 \\ 0 \end{pmatrix} \end{aligned}

xm+y2m=0\frac{x}{\sqrt{m}} + \frac{y}{\sqrt{2m}} = 0 より, y=2xy = -\sqrt{2}xy2m+zm=0\frac{y}{\sqrt{2m}} + \frac{z}{\sqrt{m}} = 0 より, 2x2m=zm\frac{-\sqrt{2}x}{\sqrt{2m}} = -\frac{z}{\sqrt{m}} . よって, z=xz = xx=tx = t とすると,固有ベクトルは t(121)t\begin{pmatrix} 1 \\ -\sqrt{2} \\ 1 \end{pmatrix} ( t0t \neq 0 ).

(2) PP を固有ベクトルを正規化したものとする.

P=(12121202222121212)\begin{aligned} P = \begin{pmatrix} -\frac{1}{\sqrt{2}} & \frac{1}{2} & \frac{1}{2} \\ 0 & \frac{\sqrt{2}}{2} & -\frac{\sqrt{2}}{2} \\ \frac{1}{\sqrt{2}} & \frac{1}{2} & \frac{1}{2} \end{pmatrix} \end{aligned}

このとき, P1A(m)nPP^{-1}A(m)^n P は対角行列となる.

(3) A(n)A(n) の固有値は 1,1+1n,11n1, 1 + \frac{1}{\sqrt{n}}, 1 - \frac{1}{\sqrt{n}} なので, A(n)nA(n)^n の固有値は 1n,(1+1n)n,(11n)n1^n, (1+\frac{1}{\sqrt{n}})^n, (1-\frac{1}{\sqrt{n}})^n

したがって, λ1(n)=(1+1n)n,λ2(n)=1,λ3(n)=(11n)n\lambda_1(n) = (1+\frac{1}{\sqrt{n}})^n, \lambda_2(n) = 1, \lambda_3(n) = (1-\frac{1}{\sqrt{n}})^n

λ1=limn(1+1n)n=limn((1+1n)n)n=\lambda_1 = \lim_{n \to \infty} (1+\frac{1}{\sqrt{n}})^n = \lim_{n \to \infty} \left( \left(1+\frac{1}{\sqrt{n}}\right)^{\sqrt{n}} \right)^{\sqrt{n}} = \infty

λ2=limn1=1\lambda_2 = \lim_{n \to \infty} 1 = 1

λ3=limn(11n)n=limn((11n)n)n=0\lambda_3 = \lim_{n \to \infty} (1-\frac{1}{\sqrt{n}})^n = \lim_{n \to \infty} \left( \left(1-\frac{1}{\sqrt{n}}\right)^{-\sqrt{n}} \right)^{-\sqrt{n}} = 0