明治大学 先端数理科学研究科 現象数理学専攻 2021年8月実施 线性代数
Author
思齐塾 , 祭音Myyura
Description
R 3 \mathbb{R}^3 R 3 の座標を ( x , y , z ) (x, y, z) ( x , y , z ) として、 x = r cos θ , y = r sin θ x = r \cos \theta, y = r \sin \theta x = r cos θ , y = r sin θ とおく。 R 3 \mathbb{R}^3 R 3 の点 ( r cos θ , r sin θ , z ) (r \cos \theta, r \sin \theta, z) ( r cos θ , r sin θ , z ) を ( r cos ( θ + α ) , r sin ( θ + α ) , z ) (r \cos (\theta + \alpha), r \sin (\theta + \alpha), z) ( r cos ( θ + α ) , r sin ( θ + α ) , z ) にうつす変換を z z z 軸のまわりの α \alpha α 回転とよび f α f_\alpha f α で表す。次の問に答えよ。
(1) f α f_\alpha f α は R 3 \mathbb{R}^3 R 3 の線形変換であることを示し、これを3次の正方行列で表せ。
(2) x x x 軸のまわりの π / 2 \pi / 2 π /2 回転と z z z 軸のまわりの π / 2 \pi / 2 π /2 回転を、それぞれ行列 A 1 A_1 A 1 と A 2 A_2 A 2 で表す。行列 A 1 A_1 A 1 および A 2 A_2 A 2 を求めよ。
(3) 行列の積 A 1 A 2 A_1 A_2 A 1 A 2 を M M M とおく。 M M M の固有値をすべて求めよ。また、行列 M M M は R 3 \mathbb{R}^3 R 3 のあるベクトルのまわりの回転を表すことを示し、回転軸となるベクトルと回転角の大きさを求めよ。
题目描述
在 R 3 \mathbb{R}^3 R 3 中使用坐标 ( x , y , z ) (x,y,z) ( x , y , z ) ,并令
x = r cos θ , y = r sin θ . x=r\cos\theta,\qquad y=r\sin\theta. x = r cos θ , y = r sin θ .
把 R 3 \mathbb{R}^3 R 3 中的点
( r cos θ , r sin θ , z ) (r\cos\theta,r\sin\theta,z) ( r cos θ , r sin θ , z )
映射为
( r cos ( θ + α ) , r sin ( θ + α ) , z ) (r\cos(\theta+\alpha),r\sin(\theta+\alpha),z) ( r cos ( θ + α ) , r sin ( θ + α ) , z )
的变换称为绕 z z z 轴旋转 α \alpha α ,记作 f α f_\alpha f α 。回答下列问题。
(1) 证明 f α f_\alpha f α 是 R 3 \mathbb{R}^3 R 3 上的线性变换,并用三阶方阵表示该变换。
(2) 分别用矩阵 A 1 , A 2 A_1,A_2 A 1 , A 2 表示绕 x x x 轴旋转 π / 2 \pi/2 π /2 与绕 z z z 轴旋转 π / 2 \pi/2 π /2 。求 A 1 A_1 A 1 和 A 2 A_2 A 2 。
(3) 令
M = A 1 A 2 . M=A_1A_2. M = A 1 A 2 .
求 M M M 的全部特征值。再证明矩阵 M M M 表示 R 3 \mathbb{R}^3 R 3 中绕某个向量的旋转,并求作为旋转轴的向量以及旋转角的大小。
Kai
(1) f α ( r cos θ , r sin θ , z ) = ( r cos ( θ + α ) , r sin ( θ + α ) , z ) f_\alpha(r\cos\theta, r\sin\theta, z) = (r\cos(\theta+\alpha), r\sin(\theta+\alpha), z) f α ( r cos θ , r sin θ , z ) = ( r cos ( θ + α ) , r sin ( θ + α ) , z ) .
Let v 1 = ( r 1 cos θ 1 , r 1 sin θ 1 , z 1 ) v_1 = (r_1\cos\theta_1, r_1\sin\theta_1, z_1) v 1 = ( r 1 cos θ 1 , r 1 sin θ 1 , z 1 ) and v 2 = ( r 2 cos θ 2 , r 2 sin θ 2 , z 2 ) v_2 = (r_2\cos\theta_2, r_2\sin\theta_2, z_2) v 2 = ( r 2 cos θ 2 , r 2 sin θ 2 , z 2 ) .
Then
f α ( v 1 + v 2 ) = f α ( r 1 cos θ 1 + r 2 cos θ 2 , r 1 sin θ 1 + r 2 sin θ 2 , z 1 + z 2 ) f_\alpha(v_1 + v_2) = f_\alpha(r_1\cos\theta_1 + r_2\cos\theta_2, r_1\sin\theta_1 + r_2\sin\theta_2, z_1+z_2) f α ( v 1 + v 2 ) = f α ( r 1 cos θ 1 + r 2 cos θ 2 , r 1 sin θ 1 + r 2 sin θ 2 , z 1 + z 2 ) is difficult to analyze.
Instead, consider
f α ( x , y , z ) = ( x cos α − y sin α , x sin α + y cos α , z ) f_\alpha(x,y,z) = (x\cos\alpha - y\sin\alpha, x\sin\alpha + y\cos\alpha, z) f α ( x , y , z ) = ( x cos α − y sin α , x sin α + y cos α , z ) .
f α ( x 1 + x 2 , y 1 + y 2 , z 1 + z 2 ) = ( ( x 1 + x 2 ) cos α − ( y 1 + y 2 ) sin α , ( x 1 + x 2 ) sin α + ( y 1 + y 2 ) cos α , z 1 + z 2 ) = ( x 1 cos α − y 1 sin α , x 1 sin α + y 1 cos α , z 1 ) + ( x 2 cos α − y 2 sin α , x 2 sin α + y 2 cos α , z 2 ) = f α ( x 1 , y 1 , z 1 ) + f α ( x 2 , y 2 , z 2 ) f_\alpha(x_1+x_2, y_1+y_2, z_1+z_2) = ((x_1+x_2)\cos\alpha - (y_1+y_2)\sin\alpha, (x_1+x_2)\sin\alpha + (y_1+y_2)\cos\alpha, z_1+z_2) = (x_1\cos\alpha - y_1\sin\alpha, x_1\sin\alpha + y_1\cos\alpha, z_1) + (x_2\cos\alpha - y_2\sin\alpha, x_2\sin\alpha + y_2\cos\alpha, z_2) = f_\alpha(x_1,y_1,z_1) + f_\alpha(x_2, y_2, z_2) f α ( x 1 + x 2 , y 1 + y 2 , z 1 + z 2 ) = (( x 1 + x 2 ) cos α − ( y 1 + y 2 ) sin α , ( x 1 + x 2 ) sin α + ( y 1 + y 2 ) cos α , z 1 + z 2 ) = ( x 1 cos α − y 1 sin α , x 1 sin α + y 1 cos α , z 1 ) + ( x 2 cos α − y 2 sin α , x 2 sin α + y 2 cos α , z 2 ) = f α ( x 1 , y 1 , z 1 ) + f α ( x 2 , y 2 , z 2 )
f α ( c x , c y , c z ) = ( c x cos α − c y sin α , c x sin α + c y cos α , c z ) = c ( x cos α − y sin α , x sin α + y cos α , z ) = c f α ( x , y , z ) f_\alpha(cx, cy, cz) = (cx\cos\alpha - cy\sin\alpha, cx\sin\alpha + cy\cos\alpha, cz) = c(x\cos\alpha - y\sin\alpha, x\sin\alpha + y\cos\alpha, z) = c f_\alpha(x,y,z) f α ( c x , cy , cz ) = ( c x cos α − cy sin α , c x sin α + cy cos α , cz ) = c ( x cos α − y sin α , x sin α + y cos α , z ) = c f α ( x , y , z )
So it is a linear transformation.
The matrix representation is
( cos α − sin α 0 sin α cos α 0 0 0 1 ) \begin{pmatrix} \cos\alpha & -\sin\alpha & 0 \\ \sin\alpha & \cos\alpha & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} cos α sin α 0 − sin α cos α 0 0 0 1
(2) Rotation about x-axis by π / 2 \pi/2 π /2 is
A 1 = ( 1 0 0 0 cos ( π / 2 ) − sin ( π / 2 ) 0 sin ( π / 2 ) cos ( π / 2 ) ) = ( 1 0 0 0 0 − 1 0 1 0 ) A_1 = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & \cos(\pi/2) & -\sin(\pi/2) \\ 0 & \sin(\pi/2) & \cos(\pi/2) \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -1 \\ 0 & 1 & 0 \end{pmatrix} A 1 = 1 0 0 0 cos ( π /2 ) sin ( π /2 ) 0 − sin ( π /2 ) cos ( π /2 ) = 1 0 0 0 0 1 0 − 1 0
Rotation about z-axis by π / 2 \pi/2 π /2 is
A 2 = ( cos ( π / 2 ) − sin ( π / 2 ) 0 sin ( π / 2 ) cos ( π / 2 ) 0 0 0 1 ) = ( 0 − 1 0 1 0 0 0 0 1 ) A_2 = \begin{pmatrix} \cos(\pi/2) & -\sin(\pi/2) & 0 \\ \sin(\pi/2) & \cos(\pi/2) & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 0 & -1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} A 2 = cos ( π /2 ) sin ( π /2 ) 0 − sin ( π /2 ) cos ( π /2 ) 0 0 0 1 = 0 1 0 − 1 0 0 0 0 1
(3) M = A 1 A 2 = ( 1 0 0 0 0 − 1 0 1 0 ) ( 0 − 1 0 1 0 0 0 0 1 ) = ( 0 − 1 0 0 0 − 1 1 0 0 ) M = A_1A_2 = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -1 \\ 0 & 1 & 0 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 0 & -1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 0 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & -1 \\ 1 & 0 & 0 \end{pmatrix} M = A 1 A 2 = 1 0 0 0 0 1 0 − 1 0 0 1 0 − 1 0 0 0 0 1 = 0 0 1 − 1 0 0 0 − 1 0
Eigenvalues: det ( M − λ I ) = 0 \det(M - \lambda I) = 0 det ( M − λ I ) = 0
∣ − λ − 1 0 0 − λ − 1 1 0 − λ ∣ = − λ ( λ 2 ) + ( − 1 ) ( − 1 ) = − λ 3 + 1 = 0 \begin{vmatrix} -\lambda & -1 & 0 \\ 0 & -\lambda & -1 \\ 1 & 0 & -\lambda \end{vmatrix} = -\lambda(\lambda^2) + (-1)(-1) = -\lambda^3 + 1 = 0 − λ 0 1 − 1 − λ 0 0 − 1 − λ = − λ ( λ 2 ) + ( − 1 ) ( − 1 ) = − λ 3 + 1 = 0
λ = 1 , ω , ω 2 \lambda = 1, \omega, \omega^2 λ = 1 , ω , ω 2
where ω = e 2 π i / 3 = − 1 2 + i 3 2 \omega = e^{2\pi i / 3} = -\frac{1}{2} + i \frac{\sqrt{3}}{2} ω = e 2 πi /3 = − 2 1 + i 2 3
M is a rotation matrix.
Tr(M) = 0. The rotation angle θ \theta θ satisfies 1 + 2 cos θ = 0 1 + 2\cos\theta = 0 1 + 2 cos θ = 0 , so cos θ = − 1 2 \cos\theta = -\frac{1}{2} cos θ = − 2 1 , and θ = 2 π 3 \theta = \frac{2\pi}{3} θ = 3 2 π .
To find the rotation axis, we need to find the eigenvector corresponding to λ = 1 \lambda = 1 λ = 1 .
( M − I ) v = 0 (M - I)v = 0 ( M − I ) v = 0 , where v = ( x , y , z ) v = (x,y,z) v = ( x , y , z ) .
( − 1 − 1 0 0 − 1 − 1 1 0 − 1 ) ( x y z ) = ( 0 0 0 ) \begin{pmatrix} -1 & -1 & 0 \\ 0 & -1 & -1 \\ 1 & 0 & -1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} x \\ y \\ z \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 0 \\ 0 \\ 0 \end{pmatrix} − 1 0 1 − 1 − 1 0 0 − 1 − 1 x y z = 0 0 0
− x − y = 0 , − y − z = 0 , x − z = 0 -x - y = 0, -y - z = 0, x - z = 0 − x − y = 0 , − y − z = 0 , x − z = 0
x = z , y = − x x = z, y = -x x = z , y = − x
So the eigenvector is ( x , − x , x ) = x ( 1 , − 1 , 1 ) (x, -x, x) = x(1, -1, 1) ( x , − x , x ) = x ( 1 , − 1 , 1 ) .
So the rotation axis is ( 1 , − 1 , 1 ) (1, -1, 1) ( 1 , − 1 , 1 ) .