跳到主要内容

明治大学 先端数理科学研究科 現象数理学専攻 2019年8月実施 微积分

Author

思齐塾, 祭音Myyura

Description

C2C^2 級の関数 f:(0,)Rf: (0, \infty) \to \mathbb{R} に対して、関数 uu

u(x,y,z)=f(x2+y2+z2)((x,y,z)(0,0,0))u(x, y, z) = f(\sqrt{x^2 + y^2 + z^2}) \quad ((x, y, z) \neq (0, 0, 0))

で定めるとき、以下の問いに答えよ。

(1) ux\frac{\partial u}{\partial x}ff を用いて表せ。

(2) 2ux2+2uy2+2uz2\frac{\partial^2 u}{\partial x^2} + \frac{\partial^2 u}{\partial y^2} + \frac{\partial^2 u}{\partial z^2}ff を用いて表せ。

(3) 2ux2+2uy2+2uz2=0\frac{\partial^2 u}{\partial x^2} + \frac{\partial^2 u}{\partial y^2} + \frac{\partial^2 u}{\partial z^2} = 0 が成り立つならば、ある定数 C1,C2C_1, C_2 を用いて

u(x,y,z)=C1x2+y2+z2+C2u(x, y, z) = \frac{C_1}{\sqrt{x^2 + y^2 + z^2}} + C_2

と表されることを示せ。

(4) 原点中心の半径1の球を Ω\Omega とするとき、次の積分の値を計算せよ。

I=Ωdxdydzx2+y2+z2I = \iiint_{\Omega} \frac{dx dy dz}{\sqrt{x^2 + y^2 + z^2}}

题目描述

f:(0,)Rf:(0,\infty)\to\mathbb{R}C2C^2 类函数,并对 (x,y,z)(0,0,0)(x,y,z)\neq(0,0,0) 定义

u(x,y,z)=f ⁣(x2+y2+z2).u(x,y,z)=f\!\left(\sqrt{x^2+y^2+z^2}\right).

回答下列问题。

(1) 用 ff 表示 ux\dfrac{\partial u}{\partial x}

(2) 用 ff 表示

2ux2+2uy2+2uz2.\frac{\partial^2u}{\partial x^2} +\frac{\partial^2u}{\partial y^2} +\frac{\partial^2u}{\partial z^2}.

(3) 若

2ux2+2uy2+2uz2=0,\frac{\partial^2u}{\partial x^2} +\frac{\partial^2u}{\partial y^2} +\frac{\partial^2u}{\partial z^2}=0,

证明存在常数 C1,C2C_1,C_2,使

u(x,y,z)=C1x2+y2+z2+C2.u(x,y,z)=\frac{C_1}{\sqrt{x^2+y^2+z^2}}+C_2.

(4) 设 Ω\Omega 为以原点为球心、半径为 11 的球体,计算

I=Ωdxdydzx2+y2+z2.I=\iiint_{\Omega}\frac{dx\,dy\,dz}{\sqrt{x^2+y^2+z^2}}.

Kai

(1) Let r=x2+y2+z2r = \sqrt{x^2 + y^2 + z^2} . Then u(x,y,z)=f(r)u(x, y, z) = f(r) .

ux=frrx=f(r)xx2+y2+z2=xrf(r)\frac{\partial u}{\partial x} = \frac{\partial f}{\partial r} \frac{\partial r}{\partial x} = f'(r) \cdot \frac{x}{\sqrt{x^2 + y^2 + z^2}} = \frac{x}{r}f'(r)

(2)

2ux2=x(xrf(r))=1rf(r)+xx(f(r)r)=1rf(r)+x(f(r)xrrf(r)xrr2)=1rf(r)+x2r2f(r)x2r3f(r)\frac{\partial^2 u}{\partial x^2} = \frac{\partial}{\partial x} \left( \frac{x}{r} f'(r) \right) = \frac{1}{r} f'(r) + x \frac{\partial}{\partial x} \left( \frac{f'(r)}{r} \right) = \frac{1}{r} f'(r) + x \left( \frac{f''(r) \frac{x}{r} r - f'(r) \frac{x}{r}}{r^2} \right) = \frac{1}{r} f'(r) + \frac{x^2}{r^2} f''(r) - \frac{x^2}{r^3} f'(r)

Similarly,

2uy2=1rf(r)+y2r2f(r)y2r3f(r)\frac{\partial^2 u}{\partial y^2} = \frac{1}{r} f'(r) + \frac{y^2}{r^2} f''(r) - \frac{y^2}{r^3} f'(r)
2uz2=1rf(r)+z2r2f(r)z2r3f(r)\frac{\partial^2 u}{\partial z^2} = \frac{1}{r} f'(r) + \frac{z^2}{r^2} f''(r) - \frac{z^2}{r^3} f'(r)

Therefore,

2ux2+2uy2+2uz2=3rf(r)+x2+y2+z2r2f(r)x2+y2+z2r3f(r)=3rf(r)+f(r)1rf(r)=f(r)+2rf(r)\frac{\partial^2 u}{\partial x^2} + \frac{\partial^2 u}{\partial y^2} + \frac{\partial^2 u}{\partial z^2} = \frac{3}{r} f'(r) + \frac{x^2 + y^2 + z^2}{r^2} f''(r) - \frac{x^2 + y^2 + z^2}{r^3} f'(r) = \frac{3}{r} f'(r) + f''(r) - \frac{1}{r} f'(r) = f''(r) + \frac{2}{r} f'(r)

(3) If 2ux2+2uy2+2uz2=0\frac{\partial^2 u}{\partial x^2} + \frac{\partial^2 u}{\partial y^2} + \frac{\partial^2 u}{\partial z^2} = 0 , then f(r)+2rf(r)=0f''(r) + \frac{2}{r} f'(r) = 0 . Let g(r)=f(r)g(r) = f'(r) . Then g(r)+2rg(r)=0g'(r) + \frac{2}{r} g(r) = 0 .

g(r)g(r)=2rlng(r)=2lnr+C=ln1r2+Cg(r)=f(r)=C1r2\frac{g'(r)}{g(r)} = -\frac{2}{r} \Rightarrow \ln |g(r)| = -2 \ln |r| + C = \ln \frac{1}{r^2} + C \Rightarrow g(r) = f'(r) = \frac{C_1}{r^2}

Thus, f(r)=C1r2dr=C1r+C2f(r) = \int \frac{C_1}{r^2} dr = -\frac{C_1}{r} + C_2 . Therefore, u(x,y,z)=C1x2+y2+z2+C2=C1x2+y2+z2+C2u(x, y, z) = -\frac{C_1}{\sqrt{x^2 + y^2 + z^2}} + C_2 = \frac{C_1'}{\sqrt{x^2 + y^2 + z^2}} + C_2 for some constant C1=C1C_1' = -C_1 .

(4) In spherical coordinates, x=ρsinϕcosθx = \rho \sin \phi \cos \theta , y=ρsinϕsinθy = \rho \sin \phi \sin \theta , z=ρcosϕz = \rho \cos \phi , where 0ρ10 \leq \rho \leq 1 , 0ϕπ0 \leq \phi \leq \pi , 0θ2π0 \leq \theta \leq 2\pi . Then x2+y2+z2=ρ2x^2 + y^2 + z^2 = \rho^2 , and dxdydz=ρ2sinϕdρdϕdθdx dy dz = \rho^2 \sin \phi d\rho d\phi d\theta .

I=Ωdxdydzx2+y2+z2=010π02πρ2sinϕρ2dθdϕdρ=010π02πρsinϕdθdϕdρI = \iiint_{\Omega} \frac{dx dy dz}{\sqrt{x^2 + y^2 + z^2}} = \int_0^1 \int_0^{\pi} \int_0^{2\pi} \frac{\rho^2 \sin \phi}{\sqrt{\rho^2}} d\theta d\phi d\rho = \int_0^1 \int_0^{\pi} \int_0^{2\pi} \rho \sin \phi d\theta d\phi d\rho
=01ρdρ0πsinϕdϕ02πdθ=[ρ22]01[cosϕ]0π[θ]02π=12(1+1)2π=2π= \int_0^1 \rho d\rho \int_0^{\pi} \sin \phi d\phi \int_0^{2\pi} d\theta = \left[ \frac{\rho^2}{2} \right]_0^1 \cdot [-\cos \phi]_0^{\pi} \cdot [\theta]_0^{2\pi} = \frac{1}{2} \cdot (1 + 1) \cdot 2\pi = 2\pi