跳到主要内容

九州大学 システム情報科学府 情報理工学専攻・電気電子工学専攻 2020年8月実施 解析学・微積分

Author

Yu

Description

微分積分

R\mathbb{R} 上の関数

f(x,y)=(x+y)exp(x2+y22)f(x,y) = (x + y)\exp \big(-\frac{x^2+y^2}{2}\big)

について次の各問いに答えよ.

(1) ff の停留点を全て求めよ.

(2) ff の極大点と極小点を全て求めよ.

(3) ff の最大値または最小値が存在する場合,それらを求めよ.

微分方程式

次の微分方程式の一般解を求めよ.

(1)

dydx=x2+6y24xy\frac{\text{d}y}{\text{d}x} = \frac{x^2 + 6y^2}{4xy}

(2)

dydx=e2x+y+11\frac{\text{d}y}{\text{d}x} = e^{2x + y + 1} - 1

複素関数論

次の各問に答えよ.

(1) 複素関数 f(z)=1z(z2)2f(z) = \frac{1}{z(z - 2)^2}z=0z = 0 でローラン展開せよ.

(2) 複素関数 g(z)=zsin1z+2g(z) = z\sin\frac{1}{z + 2}z=2z = −2 でローラン展開し,級数が収束する領域を示せ. 次に,z=2z = −2 における留数を求めよ.

题目描述

本题包括三部分。

微积分:对定义在 R2\mathbb R^2 上的函数

f(x,y)=(x+y)exp(x2+y22),f(x,y)=(x+y)\exp\left(-\frac{x^2+y^2}{2}\right),

求全部驻点;判定全部极大点与极小点;若全局最大值或最小值存在,求出相应值。

微分方程:分别求下列方程的通解:

dydx=x2+6y24xy,dydx=e2x+y+11.\frac{dy}{dx}=\frac{x^2+6y^2}{4xy}, \qquad \frac{dy}{dx}=e^{2x+y+1}-1.

复函数论

  1. f(z)=1/[z(z2)2]f(z)=1/[z(z-2)^2]z=0z=0 处作洛朗展开。
  2. g(z)=zsin(1/(z+2))g(z)=z\sin(1/(z+2))z=2z=-2 处作洛朗展开,指出级数收敛区域,并求 z=2z=-2 处的留数。

考点

  • 多元函数极值:解梯度为零的方程,以 Hessian 判定局部极值,并结合无穷远行为判断全局最值。
  • 一阶常微分方程:识别齐次型或可经变量代换化简的方程,完成分离或线性化后求通解。
  • 洛朗级数:围绕指定中心选取适当几何级数或正弦幂级数展开,并确定收敛环域。
  • 留数:从洛朗展开中提取 (z+2)1(z+2)^{-1} 项的系数。

Kai

微分積分

(1)

fx=(1x(x+y))ex2+y22fy=(1y(x+y))ex2+y22fx=fy=0(x,y)=(22,22)or(22,22)\begin{aligned} \frac{\partial f}{\partial x} &= (1 - x(x + y))e^{-\frac{x^2 + y^2}{2}} \\ \frac{\partial f}{\partial y} &= (1 - y(x + y))e^{-\frac{x^2 + y^2}{2}} \\ &\frac{\partial f}{\partial x} = \frac{\partial f}{\partial y} = 0 \\ (x , y) &= (\frac{\sqrt{2}}{2},\frac{\sqrt{2}}{2}) \text{or} (-\frac{\sqrt{2}}{2},-\frac{\sqrt{2}}{2}) \end{aligned}

(2)

A=2fx2=(x3+x2y3xy)ex2+y22B=2fxy=(x2y+xy2xy)ex2+y22C=2fy2=(y3+xy23yx)ex2+y22\begin{aligned} A &= \frac{\partial^2 f}{\partial x^2} = (x^3 + x^2y - 3x - y)e^{-\frac{x^2 + y^2}{2}} \\ B &= \frac{\partial^2 f}{\partial x \partial y} = (x^2y + xy^2 - x - y)e^{-\frac{x^2 + y^2}{2}} \\ C &= \frac{\partial^2 f}{\partial y^2} = (y^3 + xy^2 - 3y - x)e^{-\frac{x^2 + y^2}{2}} \end{aligned}
(x,y)=(22,22) のとき,(x,y) = (\frac{\sqrt{2}}{2},\frac{\sqrt{2}}{2})\text{ のとき,}
A=322e12<0B=22e12C=322e12D=ACB2=4e1>0(22,22) は極大点です.\begin{aligned} A &= -\frac{3\sqrt{2}}{2}e^{-\frac{1}{2}} < 0 \quad B = -\frac{\sqrt{2}}{2}e^{-\frac{1}{2}} \quad C = -\frac{3\sqrt{2}}{2}e^{-\frac{1}{2}} \\ D &= AC - B^2 = 4e^{-1} > 0 \Rightarrow (\frac{\sqrt{2}}{2},\frac{\sqrt{2}}{2})\text{ は極大点です.} \end{aligned}
(x,y)=(22,22) のとき,(x,y) = (-\frac{\sqrt{2}}{2},-\frac{\sqrt{2}}{2})\text{ のとき,}
A=322e12>0B=22e12C=322e12D=ACB2=4e1>0(22,22) は極小点です.\begin{aligned} A &= \frac{3\sqrt{2}}{2}e^{-\frac{1}{2}} > 0 \quad B = \frac{\sqrt{2}}{2}e^{-\frac{1}{2}} \quad C = \frac{3\sqrt{2}}{2}e^{-\frac{1}{2}} \\ D &= AC - B^2 = 4e^{-1} > 0 \Rightarrow (-\frac{\sqrt{2}}{2},-\frac{\sqrt{2}}{2})\text{ は極小点です.} \end{aligned}

(3)

最大値: f(22,22)=2e12\text{最大値: }f(\frac{\sqrt{2}}{2},\frac{\sqrt{2}}{2}) = \sqrt{2}e^{-\frac{1}{2}}
最小値: f(22,22)=2e12\text{最小値: }f(-\frac{\sqrt{2}}{2},\frac{\sqrt{2}}{2}) = -\sqrt{2}e^{-\frac{1}{2}}

微分方程式

(1)

dydx=x4y+3y2x\frac{\text{d}y}{\text{d}x} = \frac{x}{4y} + \frac{3y}{2x}
y=ux とすると, dydx=dudxx+uy = ux\text{ とすると, }\frac{\text{d}y}{\text{d}x} = \frac{\text{d}u}{\text{d}x}x + u
dudxx+u=14u+3u2\frac{\text{d}u}{\text{d}x}x + u = \frac{1}{4u} + \frac{3u}{2}
1xdx=12u2+1d(2u2)\frac{1}{x}\text{d}x = \frac{1}{2u^2 + 1}\text{d}(2u^2)
lnx+C1=ln1+2u2\ln|x| + C_1 = \ln|1 + 2u^2|
1+2u2=eC1x1 + 2u^2 = e^{C_1}x
u=±2(Cx1)2(C=eC1)u = \pm\frac{\sqrt{2(Cx - 1)}}{2}(C = e^{C_1})
y=ux=±2(Cx1)2x(C=eC1)y = ux = \pm\frac{2(Cx - 1)}{2}x(C = e^{C_1})

(2)

dydx=ey(e2x+1ey)\frac{\text{d}y}{\text{d}x} = e^{y}(e^{2x+1} - e^{-y})
dydxey=e2x+1ey\frac{\text{d}y}{\text{d}x}e^{-y} = e^{2x+1} - e^{-y}
t=ey>0 とすると, dtdx=dydxeyt = e^{-y} > 0 \text{ とすると, }\frac{\text{d}t}{\text{d}x} = -\frac{\text{d}y}{\text{d}x}e^{-y}
dtdx=te2x+1dtdxt=e2x+1\frac{\text{d}t}{\text{d}x} = t - e^{2x + 1} \Rightarrow \frac{\text{d}t}{\text{d}x} - t = -e^{2x + 1}
P(x)=1Q(x)=e2x+1P(x) = 1 \quad Q(x) = -e^{2x + 1}
t=eP(x)dx(Q(x)eP(x)dxdx+C)=ex(ex+1+C)t = e^{-\int P(x)\text{d}x}\big(\int Q(x)e^{\int P(x)\text{d}x}\text{d}x + C\big) = e^{x}(-e^{x + 1} + C)
ey=ex(ex+1+C)e^{-y} = e^{x}(-e^{x + 1} + C)
y=ln(ex(ex+1+C))y = -\ln(e^{x}(-e^{x + 1} + C))

複素関数論

(1)

0<z<2 のとき, 0 < |z| < 2 \text{ のとき, }
f(z)=1z(12z)=12z(11z2)=12z(n=0(z2)n)=12zn=112n(z2)n1=14zm=0(m+1)(z2)m\begin{aligned} f(z) &= \frac{1}{z}\bigg(\frac{1}{2 - z}\bigg)' = \frac{1}{2z}\bigg(\frac{1}{1 - \frac{z}{2}}\bigg)' = \frac{1}{2z}\bigg(\sum_{n = 0}^{\infty}\big(\frac{z}{2}\big)^{n}\bigg)' \\ &= \frac{1}{2z}\sum_{n = 1}^{\infty}\frac{1}{2}n\big(\frac{z}{2}\big)^{n - 1} = \frac{1}{4z}\sum_{m = 0}^{\infty}(m + 1)\big(\frac{z}{2}\big)^{m} \end{aligned}
z>2 のとき, |z| > 2 \text{ のとき, }
f(z)=1z(12z)=12z(112z)=12z(n=0(2z)n)=12zn=12z2n(2z)n1=1z3m=0(m+1)(2z)m\begin{aligned} f(z) &= \frac{1}{z}\bigg(\frac{1}{2 - z}\bigg)' = -\frac{1}{2z}\bigg(\frac{1}{1 - \frac{2}{z}}\bigg)' = -\frac{1}{2z}\bigg(\sum_{n = 0}^{\infty}\big(\frac{2}{z}\big)^{n}\bigg)' \\ &= -\frac{1}{2z}\sum_{n = 1}^{\infty}\frac{-2}{z^2}n\big(\frac{2}{z}\big)^{n - 1} = \frac{1}{z^3}\sum_{m = 0}^{\infty}(m + 1)\big(\frac{2}{z}\big)^{m} \end{aligned}

(2)

z+2=u とすれば, z=u2 より, z + 2 = u \text{ とすれば, }z = u - 2 \text{ より, }
g(z)=(u2)sin1u=(u2)(1u13!u3+15!u5)=12u13!u2+23!u3+15!u4=12z+213!(z+2)2+23!(z+2)3+15!(z+2)4\begin{aligned} g(z) &= (u - 2)\sin\frac{1}{u} \\ &= (u - 2)\bigg(\frac{1}{u} - \frac{1}{3 !u^3 } + \frac{1}{5!u^5} - \cdots\bigg) \\ &= 1 - \frac{2}{u} - \frac{1}{3!u^2} + \frac{2}{3!u^3} + \frac{1}{5!u^4} - \cdots \\ &= 1 - \frac{2}{z + 2} - \frac{1}{3!(z + 2)^2} + \frac{2}{3!(z + 2)^3} + \frac{1}{5!(z + 2)^4} - \cdots \end{aligned}
z=2 における留数は 2z = -2 \text{ における留数は } -2
 この級数が収束する領域は,複素平面全体から点 z=2 を除いた領域である。\text{ この級数が収束する領域は,複素平面全体から点 }z = -2\text{ を除いた領域である。}