跳到主要内容

九州大学 システム情報科学府 情報理工学専攻・電気電子工学専攻 2017年8月実施 微分方程式

Author

Zero

Description

次の微分方程式の一般解を求めよ.なお,yy' は関数 y(x)y(x)xx に関する 11 階導関数を表している.

(1) y=9(y2+1)x33x+2y' = \frac{9(y^2 + 1)}{x^3 - 3x + 2}

(2) y3y+2y=e2xy'' - 3y' + 2y = e^{2x}

Kai

(1)

dydx=9(y2+1)x33x+2dyy2+1=9x33x+2dx\begin{aligned} \frac{dy}{dx} &= \frac{9(y^2 + 1)}{x^3 - 3x + 2} \\ \frac{dy}{y^2 + 1} &= \frac{9}{x^3 - 3x + 2}dx \end{aligned}

両辺を積分すると、

dyy2+1=9x33x+2dx\begin{align} &\int\frac{dy}{y^2 + 1} \tag{i}\\ \quad = \quad& \int\frac{9}{x^3 - 3x + 2}dx \tag{ii} \end{align}
(i)=tan1y(\text{i}) = \tan^{-1} y
9x33x+2dx=9(x1)2(x+2)dx\int\frac{9}{x^3 - 3x + 2}dx = \int\frac{9}{(x - 1)^2(x + 2)}dx
(ii)=[3(x1)2+1x1+1x+2]dx=3(x1)2dx1x1dx+1x+2dx=3(x1)1logx1+logx+2=3x1+logx+2x1\begin{aligned} (\text{ii}) &= \int\bigg[\frac{3}{(x - 1)^2} + \frac{-1}{x - 1} + \frac{1}{x + 2}\bigg]dx \\ &= \int 3(x - 1)^{-2}dx - \int \frac{1}{x - 1}dx + \int \frac{1}{x + 2}dx \\ &= -3(x - 1)^{-1} - \log|x - 1| + \log|x + 2| \\ &= -\frac{3}{x - 1} + \log\bigg|\frac{x + 2}{x - 1}\bigg| \end{aligned}

以上から、

tan1y=3x1+logx+2x1+C\tan^{-1}y = -\frac{3}{x - 1} + \log\bigg|\frac{x + 2}{x - 1}\bigg| + C
y=tan[3x1+logx+2x1+C]y = \tan\bigg[-\frac{3}{x - 1} + \log\bigg|\frac{x + 2}{x - 1}\bigg| + C\bigg]

(2)

y3y+2y=e2x\begin{align} y'' - 3y' + 2y = e^{2x} \tag{*} \end{align}

y3y+2y=0y'' - 3y' + 2y = 0 について、特性方程式から、

λ23λ+2=0\lambda^2 - 3\lambda + 2 = 0
λ=1,2\lambda = 1,2

yy の一般解は

y=Aex+Be2xy = Ae^x + Be^{2x}

特殊解を求める。y=Cxe2xy = Cxe^{2x} とする。

y=C(e2x+2xe2x)=C(1+2x)e2xy=c[2e2x+2(1+2x)e2x]=C(4+4x)e2x\begin{aligned} y' &= C(e^{2x} + 2xe^{2x}) \\ &= C(1 + 2x)e^{2x} \\ y'' &= c[2e^{2x} + 2(1 + 2x)e^{2x}] \\ &= C \cdot (4 + 4x)e^{2x} \end{aligned}

()(*) に代入

C(4+4x)3C(1+2x)+2Cx=1C(4 + 4x) - 3C(1 + 2x) + 2Cx = 1
C=1C = 1

()(*) の一般解は

y=Aex+Be2x+xe2xy = Ae^x + Be^{2x} + xe^{2x}