跳到主要内容

九州大学 システム情報科学府 共通 2014年8月実施 微分方程

Author

思齐塾, 祭音Myyura

Description

次の微分方程式を解け.

(1) (2xy3excosy)dx+(3x2y2+exsiny)dy=0(2xy^3 - e^x \cos y)dx + (3x^2y^2 + e^x \sin y)dy = 0

(2) (y+2yx2y2)dx+(x+2xx2y2)dy=0\left(y + \frac{-2y}{x^2 - y^2}\right)dx + \left(x + \frac{2x}{x^2 - y^2}\right)dy = 0

题目描述

求下列两个一阶微分方程的通解:

(2xy3excosy)dx+(3x2y2+exsiny)dy=0.(2xy^3-e^x\cos y)\,dx +(3x^2y^2+e^x\sin y)\,dy=0.
(y2yx2y2)dx+(x+2xx2y2)dy=0.\left(y-\frac{2y}{x^2-y^2}\right)\,dx +\left(x+\frac{2x}{x^2-y^2}\right)\,dy=0.

Kai

(1) Let M(x,y)=2xy3excosyM(x,y) = 2xy^3 - e^x\cos y and N(x,y)=3x2y2+exsinyN(x,y) = 3x^2y^2 + e^x\sin y .

My=6xy2+exsiny\frac{\partial M}{\partial y} = 6xy^2 + e^x \sin y
Nx=6xy2+exsiny\frac{\partial N}{\partial x} = 6xy^2 + e^x \sin y

Since My=Nx\frac{\partial M}{\partial y} = \frac{\partial N}{\partial x} , the equation is exact. Then, we want to find a function F(x,y)F(x,y) such that Fx=M\frac{\partial F}{\partial x} = M and Fy=N\frac{\partial F}{\partial y} = N .

Fx=2xy3excosy\frac{\partial F}{\partial x} = 2xy^3 - e^x\cos y
F(x,y)=(2xy3excosy)dx=x2y3excosy+g(y)F(x,y) = \int (2xy^3 - e^x\cos y) dx = x^2y^3 - e^x\cos y + g(y)

Now, differentiate F(x,y)F(x,y) with respect to yy :

Fy=3x2y2+exsiny+g(y)=N(x,y)=3x2y2+exsiny\frac{\partial F}{\partial y} = 3x^2y^2 + e^x\sin y + g'(y) = N(x,y) = 3x^2y^2 + e^x\sin y

Thus, g(y)=0g'(y) = 0 , which means g(y)=Cg(y) = C , where CC is a constant. Therefore, the solution is x2y3excosy=Cx^2y^3 - e^x\cos y = C .

(2) Let M(x,y)=y2yx2y2M(x,y) = y - \frac{2y}{x^2 - y^2} and N(x,y)=x+2xx2y2N(x,y) = x + \frac{2x}{x^2 - y^2} .

My=12(x2y2)2y(2y)(x2y2)2=12x22y2+4y2(x2y2)2=12x2+2y2(x2y2)2\frac{\partial M}{\partial y} = 1 - \frac{2(x^2 - y^2) - 2y(-2y)}{(x^2 - y^2)^2} = 1 - \frac{2x^2 - 2y^2 + 4y^2}{(x^2 - y^2)^2} = 1 - \frac{2x^2 + 2y^2}{(x^2 - y^2)^2}
Nx=1+2(x2y2)2x(2x)(x2y2)2=1+2x22y24x2(x2y2)2=12x2+2y2(x2y2)2\frac{\partial N}{\partial x} = 1 + \frac{2(x^2 - y^2) - 2x(2x)}{(x^2 - y^2)^2} = 1 + \frac{2x^2 - 2y^2 - 4x^2}{(x^2 - y^2)^2} = 1 - \frac{2x^2 + 2y^2}{(x^2 - y^2)^2}

Since My=Nx\frac{\partial M}{\partial y} = \frac{\partial N}{\partial x} , the equation is exact. Then, we want to find a function F(x,y)F(x,y) such that Fx=M\frac{\partial F}{\partial x} = M and Fy=N\frac{\partial F}{\partial y} = N .

Fx=y2yx2y2\frac{\partial F}{\partial x} = y - \frac{2y}{x^2 - y^2}
F(x,y)=(y2yx2y2)dx=xyy2x2y2dx=xyy1y(1xy1x+y)dx=xylnxy+lnx+yF(x,y) = \int \left(y - \frac{2y}{x^2 - y^2}\right) dx = xy - y\int \frac{2}{x^2 - y^2} dx = xy - y \int \frac{1}{y}\left(\frac{1}{x-y} - \frac{1}{x+y}\right) dx = xy - \ln|x-y| + \ln|x+y|
=xylnxy+lnx+y+g(y)=xy+lnx+yxy+g(y).=xy-\ln|x-y|+\ln|x+y|+g(y) =xy+\ln\left|\frac{x+y}{x-y}\right|+g(y).

これを yy で微分すると

Fy=x+1x+y+1xy+g(y)=x+2xx2y2+g(y).\frac{\partial F}{\partial y} =x+\frac{1}{x+y}+\frac{1}{x-y}+g'(y) =x+\frac{2x}{x^2-y^2}+g'(y).

Fy=NF_y=N と比較して g(y)=0g'(y)=0 である。したがって一般積分は

xy+lnx+yxy=C,\boxed{xy+\ln\left|\frac{x+y}{x-y}\right|=C},

ただし元の方程式と対数が定義される x2y2x^2\ne y^2 の各領域で考える。