跳到主要内容

京都大学 情報学研究科 知能情報学専攻 2022年8月実施 情報学基礎 F1-1

Author

Isidore, 祭音Myyura

Description

設問1

以下の行列 AA に対して、A=LUA = LU を満たす下三角行列 LL と上三角行列 UU を求めよ。ただし LL の対角成分はすべて 1 とする。

A=(6927942597535630378353042473035331218206443)A = \begin{pmatrix} -6 & -9 & -2 & 7 & -9 \\ 42 & 59 & 7 & -53 & 56 \\ 30 & 37 & -8 & -35 & 30 \\ -42 & -47 & 30 & 35 & -33 \\ 12 & 18 & 20 & -64 & 43 \end{pmatrix}

設問2

四元数の実 4 次正方行列表現における基底元は以下のように定義される。

E=(1000010000100001), I=(0100100000010010),E = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}, \ I = \begin{pmatrix} 0 & 1 & 0 & 0 \\ -1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & -1 \\ 0 & 0 & 1 & 0 \end{pmatrix},
J=(0010000110000100), K=(0001001001001000)J = \begin{pmatrix} 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 1 \\ -1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & -1 & 0 & 0 \end{pmatrix}, \ K = \begin{pmatrix} 0 & 0 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & -1 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 0 \\ -1 & 0 & 0 & 0 \end{pmatrix}

以下の問いに答えよ。次の等式を用いてもよい:

IJ=K, JK=I, KI=J, JI=K, KJ=I, IK=J,IJ = K, \ JK = I, \ KI = J, \ JI = -K, \ KJ = -I, \ IK = -J,
I2=J2=K2=IJK=EI^2 = J^2 = K^2 = IJK = -E

(1) (a,b,c,d)R4(a, b, c, d) \in \mathbb{R}^4 とし、Q=aE+bI+cJ+dKQ = aE + bI + cJ + dK, Q=aEbIcJdK\overline{Q} = aE - bI - cJ - dK として QQQ\overline{Q} を求めよ。

(2) I1I^{-1}Q1Q^{-1} を求めよ。ただし (a,b,c,d)0(a, b, c, d) \neq 0 とする。

(3) 実 4 次正方行列の集合 MM は非可換環である。この部分集合 H={Q(a,b,c,d)}H = \{Q \mid \forall(a, b, c, d)\} も非可換環であるための以下の必要条件を証明せよ:

  • (a) HH は加法に対して閉じている。
  • (b) 加法交換則が成り立つ。
  • (cc) 加法結合則が成り立つ。
  • (d) 加法に対する零元が存在する。
  • (e) 加法に対する逆元が存在する。
  • (f) HH は乗法に対して閉じている。
  • (g) 乗法結合則が成り立つ。
  • (h) 乗法分配則が成り立つ。
  • (i) 乗法は非可換である。

Kai

設問1

A=(1000071000521007441020491)(6927904747004810002200003)A= \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 & 0 \\ -7 & 1 & 0 & 0 & 0 \\ -5 & 2 & 1 & 0 & 0 \\ 7 & -4 & -4 & 1 & 0 \\ -2 & 0 & -4 & -9 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} -6 & -9 & -2 & 7 & -9 \\ 0 & -4 & -7 & -4 & -7 \\ 0 & 0 & -4 & 8 & -1 \\ 0 & 0 & 0 & 2 & -2 \\ 0 & 0 & 0 & 0 & 3 \end{pmatrix}

設問2

(1)

QQ=(aE+bI+cJ+dK)(aEbIcJdK)=(a2E2abEIacEJadEK)+(abIEb2I2bcIJbdIK)+(acJEbcJIc2J2cdJK)+(adKEbdKIcdJKd2K2)=(a2EabIacJadK)+(abI+b2bcK+bdJ)+(acJ+bcK+c2cdI)+(adKbdJ+cdId2)=(a2+b2+c2+d2)E\begin{aligned} Q\overline{Q} &= (aE+bI+cJ+dK)(aE-bI-cJ-dK)\\ &= (a^{2}E^{2}-abEI-acEJ-adEK) + (abIE-b^{2}I^{2}-bcIJ-bdIK)\\ &\quad+(acJE-bcJI-c^{2}J^{2}-cdJK)+(adKE-bdKI-cdJK-d^{2}K^{2})\\ &= (a^{2}E-abI-acJ-adK) + (abI+b^{2}-bcK+bdJ)\\ &\quad+(acJ+bcK+c^{2}-cdI)+(adK-bdJ+cdI-d^{2})\\ &= (a^{2}+b^{2}+c^{2}+d^{2})E \end{aligned}

(2)

I2=EI1=(0100100000010010)=II^2 = -E \Rightarrow I^{-1} = \begin{pmatrix} 0 & -1 & 0 & 0 \\ 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & -1 & 0 \\ \end{pmatrix} = -I
QQ=(a2+b2+c2+d2)EQ1=1a2+b2+c2+d2(abcdbadccdabdcba)Q\overline{Q} = (a^2+b^2+c^2+d^2)E \Rightarrow Q^{-1} = \frac{1}{a^2+b^2+c^2+d^2} \begin{pmatrix} a & -b & -c & d \\ b & a & d & -c \\ c & -d & a & b \\ d & c & -b & a \\ \end{pmatrix}

(3)

The complete proving is to use (a,b,c,d)(a, b, c, d) to represent all the QQs below with their calculations, which is easy but tedious, hence some proof is omitted.

For i=1,2,3i = 1,2,3, let Qi=aiE+biI+ciJ+diKQ_{i} = a_{i}E+b_{i}I+c_{i}J+d_{i}K.

(a): Q1,Q2H,Q1+Q2H\forall Q_1, Q_2 \in H, Q_1 + Q_2 \in H

Q1+Q2=(a1E+b1I+c1J+d1K)+(a2E+b2I+c2J+d2K)=(a1+a2)E+(b1+b2)I+(c1+c2)J+(d1+d2)KH\begin{aligned} Q_{1}+Q_{2} &= (a_{1}E+b_{1}I+c_{1}J+d_{1}K)+(a_{2}E+b_{2}I+c_{2}J+d_{2}K)\\ &= (a_{1}+a_{2})E+(b_{1}+b_{2})I+(c_{1}+c_{2})J+(d_{1}+d_{2})K\in H \end{aligned}

(b): Q1,Q2H,Q1+Q2=Q2+Q1\forall Q_1, Q_2 \in H, Q_1 + Q_2 = Q_2 + Q_1

Q1+Q2=(a1E+b1I+c1J+d1K)+(a2E+b2I+c2J+d2K)=(a2E+b2I+c2J+d2K)+(a1E+b1I+c1J+d1K)=Q2+Q1\begin{aligned} Q_{1}+Q_{2} &= (a_{1}E+b_{1}I+c_{1}J+d_{1}K)+(a_{2}E+b_{2}I+c_{2}J+d_{2}K)\\ &= (a_{2}E+b_{2}I+c_{2}J+d_{2}K)+(a_{1}E+b_{1}I+c_{1}J+d_{1}K) = Q_{2}+Q_{1} \end{aligned}

(cc): Q1,Q2,Q3H,(Q1+Q2)+Q3=Q1+(Q2+Q3)\forall Q_1, Q_2, Q_3 \in H, (Q_1 + Q_2) + Q_3 = Q_1 + (Q_2 + Q_3)

(Q1+Q2)+Q3={(a1E+b1I+c1J+d1K)+(a2E+b2I+c2J+d2K)}+(a3E+b3I+c3J+d3K)=(a1E+b1I+c1J+d1K)+{(a2E+b2I+c2J+d2K)+(a3E+b3I+c3J+d3K)}=Q1+(Q2+Q3)\begin{aligned} (Q_{1}+Q_{2})+Q_{3} &= \left\{(a_{1}E+b_{1}I+c_{1}J+d_{1}K)+(a_{2}E+b_{2}I+c_{2}J+d_{2}K)\right\}+(a_{3}E+b_{3}I+c_{3}J+d_{3}K)\\ &= (a_{1}E+b_{1}I+c_{1}J+d_{1}K)+\left\{(a_{2}E+b_{2}I+c_{2}J+d_{2}K)+(a_{3}E+b_{3}I+c_{3}J+d_{3}K)\right\}\\ &= Q_{1}+(Q_{2}+Q_{3}) \end{aligned}

(d): OH,QH,O+Q=Q\exists O \in H, \forall Q \in H, O + Q = Q.

Let OO denote the zero-martix. When (a,b,c,d)=0(a, b, c, d) = 0 we have Q1=OQ_1 = O, hence OHO \in H. And we have

Q1+O=O+Q1=Q1Q_{1}+O = O+Q_{1} = Q_{1}

proof finishes.

(e): QH,QH,Q+Q=O\forall Q \in H, \exists Q' \in H, Q + Q' = O.

Let Q1=Q1Q_{1}^{\prime}=-Q_{1}. Then,

Q1=(a1E+b1I+c1J+d1K)=(a1)E+(b1)I+(c1)J+(d1)KH\begin{aligned} Q_{1}^{\prime} &= -(a_{1}E+b_{1}I+c_{1}J+d_{1}K) \\ &= (-a_{1})E+(-b_{1})I+(-c_{1})J+(-d_{1})K\in H \end{aligned}

since Q1+Q1=Q1Q1=OQ_{1}+Q_{1}^{\prime}=Q_{1}^{\prime}Q_{1}=O, the proof finishes.

(f): Q1,Q2H,Q1Q2H\forall Q_1, Q_2 \in H, Q_1Q_2 \in H

Q1Q2=(a1E+b1I+c1J+d1K)+(a2E+b2I+c2J+d2K)=(a1a2E2+a1b2EI+a1c2EJ+a1d2EK)+(a2b1IE+b1b2I2+b1c2IJ+b1d2IK)+(a2c1JE+b2c1JI+c1c2J2+c1d2JK)+(a2d1KE+b2d1KI+c2d1KJ+d1d2K2)=(a1a2E+a1b2I+a1c2J+a1d2K)+(a2b1Ib1b2E+b1c2Kb1d2J)+(a2c1Jb2c1Kc1c2E+c1d2I)+(a2d1K+b2d1Jc2d1Id1d2E)=(a1a2b1b2c1c2d1d2)E+(a1b2+a2b1+c1d2c2d1)I+(a1c2+a2c1b1d2+b2d1)J+(a1d2+a2d1+b1c2b2c1)KaE+bI+cJ+dKQH\begin{aligned} Q_{1}Q_{2} &= (a_{1}E+b_{1}I+c_{1}J+d_{1}K)+(a_{2}E+b_{2}I+c_{2}J+d_{2}K) \\ &= (a_{1}a_{2}E^{2}+a_{1}b_{2}EI+a_{1}c_{2}EJ+a_{1}d_{2}EK) + (a_{2}b_{1}IE+b_{1}b_{2}I^{2}+b_{1}c_{2}IJ+b_{1}d_{2}IK)\\ &\quad+(a_{2}c_{1}JE+b_{2}c_{1}JI+c_{1}c_{2}J^{2}+c_{1}d_{2}JK)+(a_{2}d_{1}KE+b_{2}d_{1}KI+c_{2}d_{1}KJ+d_{1}d_{2}K^{2})\\ &= (a_{1}a_{2}E+a_{1}b_{2}I+a_{1}c_{2}J+a_{1}d_{2}K) + (a_{2}b_{1}I-b_{1}b_{2}E+b_{1}c_{2}K-b_{1}d_{2}J)\\ &\quad+(a_{2}c_{1}J-b_{2}c_{1}K-c_{1}c_{2}E+c_{1}d_{2}I)+(a_{2}d_{1}K+b_{2}d_{1}J-c_{2}d_{1}I-d_{1}d_{2}E)\\ &= (a_{1}a_{2}-b_{1}b_{2}-c_{1}c_{2}-d_{1}d_{2})E+(a_{1}b_{2}+a_{2}b_{1}+c_{1}d_{2}-c_{2}d_{1})I\\ &\quad+(a_{1}c_{2}+a_{2}c_{1}-b_{1}d_{2}+b_{2}d_{1})J+(a_{1}d_{2}+a_{2}d_{1}+b_{1}c_{2}-b_{2}c_{1})K\\ &\equiv a^{\prime}E+b^{\prime}I+c^{\prime}J+d^{\prime}K\equiv Q^{\prime} \in H \end{aligned}

(g): Q1,Q2,Q3H,(Q1Q2)Q3=Q1(Q2Q3)\forall Q_1, Q_2, Q_3 \in H, (Q_1Q_2)Q_3 = Q_1(Q_2Q_3)

Omitted

(h): Q1,Q2,Q3H,(Q1+Q2)Q3=Q1Q3+Q2Q3\forall Q_1, Q_2, Q_3 \in H, (Q_1 + Q_2)Q_3 = Q_1Q_3 + Q_2Q_3

Omitted

(i): Q1,Q2H,Q1Q2Q2Q1\exists Q_1, Q_2 \in H, Q_1Q_2 \neq Q_2Q_1

let

(a1,b1,c1,d1)=(0,0,2,1)(a2,b2,c2,d2)=(0,0,1,2)\begin{aligned} (a_{1},b_{1},c_{1},d_{1}) &= (0,0,2,1) \\ (a_{2},b_{2},c_{2},d_{2}) &= (0,0,-1,2) \\ \end{aligned}
Q1Q2=(a1a2b1b2c1c2d1d2)E+(a1b2+a2b1+c1d2c2d1)I+(a1c2+a2c1b1d2+b2d1)J+(a1d2+a2d1+b1c2b2c1)K=5I\begin{aligned} Q_{1}Q_{2} &= (a_{1}a_{2}-b_{1}b_{2}-c_{1}c_{2}-d_{1}d_{2})E+(a_{1}b_{2}+a_{2}b_{1}+c_{1}d_{2}-c_{2}d_{1})I\\ &\quad+(a_{1}c_{2}+a_{2}c_{1}-b_{1}d_{2}+b_{2}d_{1})J+(a_{1}d_{2}+a_{2}d_{1}+b_{1}c_{2}-b_{2}c_{1})K \\ &= 5I \end{aligned}
Q2Q1=(a2a1b2b1c2c1d2d1)E+(a2b1+a1b2+c2d1c1d2)I+(a2c1+a1c2b2d1+b1d2)J+(a2d1+a1d2+b2c1b1c2)K=5I\begin{aligned} Q_{2}Q_{1} &= (a_{2}a_{1}-b_{2}b_{1}-c_{2}c_{1}-d_{2}d_{1})E+(a_{2}b_{1}+a_{1}b_{2}+c_{2}d_{1}-c_{1}d_{2})I\\ &\quad+(a_{2}c_{1}+a_{1}c_{2}-b_{2}d_{1}+b_{1}d_{2})J+(a_{2}d_{1}+a_{1}d_{2}+b_{2}c_{1}-b_{1}c_{2})K \\ &= -5I \end{aligned}

proof finishes.