跳到主要内容

京都大学 情報学研究科 知能情報学専攻 2019年8月実施 専門科目 S-4

Author

realball

Description

設問 以下の状態遷移図で示される単純マルコフ情報源から出力される系列 X1,X2,,Xt,X_1,X_2,\dots,X_t,\dots がある。ここで Xt{A,B}X_t \in \{A,B\} である。

XtX_t は以下の通信路行列によって与えられる通信路を介して送信され、Yt{α,β,γ}Y_t \in \{\alpha,\beta,\gamma\} が受信されるとする。

α\alphaβ\betaγ\gamma
AA2/32/31/31/300
BB001/31/32/32/3

(1) 上記の通信路の通信路容量を求めよ。

(2) 受信した系列 Y1,Y2,Y_1,Y_2,\dots においてシンボル α,β,γ\alpha,\beta,\gamma の出現回数を数える。十分な時間が経過したとき、シンボルを出現回数の多い順に並べよ。

(3) マルコフ情報源のエントロピーレート limt1tH(X1,X2,,Xt)\lim_{t \rightarrow \infty}\frac{1}{t}H(X_1,X_2,\dots,X_t) を求めよ。

(4) Yt=αY_t = \alpha のとき Yt+1Y_{t + 1} のエントロピー H(Yt+1Yt=α)H(Y_{t + 1}|Y_t = \alpha) を求めよ。

(5) Yt=αY_t = \alpha かつ Yt+2=γY_{t + 2} = \gamma のときの Yt+1Y_{t + 1} のエントロピー H(Yt+1Yt=α,Yt+2=γ)H(Y_{t + 1}|Y_t = \alpha,Y_{t + 2} = \gamma) を求めよ。

Kai

(1)

C=maxI(X;Y)=max{H(Y)H(YX)}C = \max I(X;Y) = \max \{H(Y) - H(Y|X)\}

The channel matrix is:

[2/31/3001/32/3]\begin{bmatrix} 2/3 & 1/3 & 0 \\ 0 & 1/3 & 2/3 \end{bmatrix}
P(Y=α)=p23+(1p)0=2p3P(Y=\alpha) = p \cdot \frac{2}{3} + (1-p) \cdot 0 = \frac{2p}{3}
P(Y=β)=p13+(1p)13=13P(Y=\beta) = p \cdot \frac{1}{3} + (1-p) \cdot \frac{1}{3} = \frac{1}{3}
P(Y=γ)=p0+(1p)23=2(1p)3P(Y=\gamma) = p \cdot 0 + (1-p) \cdot \frac{2}{3} = \frac{2(1-p)}{3}

Note that when p=12p=\frac{1}{2}, P(Y=α)=P(Y=β)=P(Y=γ)=13P(Y=\alpha) = P(Y=\beta) = P(Y=\gamma) = \frac{1}{3}, H(Y)H(Y) is maximized.

Hence we have

C=max{H(Y)H(YX)}=max{y=α,β,γP(Y=y)ln1P(Y=y)(x=A,BP(X=x)H(YX=x))}=(313log312(23log32+13log3)2)=23\begin{aligned} C &= \max \left\{ H(Y) - H(Y|X) \right\}\\ &= \max \left\{ \sum_{y = \alpha, \beta, \gamma}P(Y=y)\ln\frac{1}{P(Y=y)} - \left( \sum_{x=A,B}P(X=x) H(Y|X=x)\right) \right\} \\ &= \left( 3\cdot \frac{1}{3}\log3 - \frac{1}{2}\left( \frac{2}{3}\log \frac{3}{2} + \frac{1}{3}\log 3\right)\cdot 2 \right) \\ &= \frac{2}{3} \end{aligned}

(2)

Order of symbols α,β,γ\alpha, \beta, \gamma in decreasing order after a sufficiently long time.

To find the order, we need the steady-state distribution of the states and the emission probabilities. The transition matrix PP of the Markov source is:

P=[3/41/41/21/2]P = \begin{bmatrix} 3/4 & 1/4 \\ 1/2 & 1/2 \end{bmatrix}

Solving for the stationary distribution π\pi:

πP=π,π1+π2=1\pi P = \pi, \quad \pi_1 + \pi_2 = 1
π1=23,π2=13\pi_1 = \frac{2}{3}, \quad \pi_2 = \frac{1}{3}

The probabilities of receiving α\alpha, β\beta, and γ\gamma are:

P(α)=πAP(αA)=2323=49P(\alpha) = \pi_A P(\alpha | A) = \frac{2}{3} \cdot \frac{2}{3} = \frac{4}{9}
P(β)=πAP(βA)+πBP(βB)=2313+1313=13P(\beta) = \pi_A P(\beta | A) + \pi_B P(\beta | B) = \frac{2}{3} \cdot \frac{1}{3} + \frac{1}{3} \cdot \frac{1}{3} = \frac{1}{3}
P(γ)=πBP(γB)=1323=29P(\gamma) = \pi_B P(\gamma | B) = \frac{1}{3} \cdot \frac{2}{3} = \frac{2}{9}

or we can simply calculate like this:

[23,13][2313001323]=[49,13,29]\begin{bmatrix}\frac{2}{3},\frac{1}{3}\end{bmatrix}\begin{bmatrix}\frac{2}{3}&\frac{1}{3}&0\\0&\frac{1}{3}&\frac{2}{3}\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}\frac{4}{9},&\frac{1}{3},&\frac{2}{9}\end{bmatrix}

The order in decreasing order is α,β,γ\alpha, \beta, \gamma.

(3)

When t=t=\infty, the stationary is reached due to the nature of Markov sources.

limt1tH(X1,X2,...,Xt)=H(xnXn1)=(πA(34log34+14log14)+πB(12log12+12log12))=23(34log43+14log4)+13(12log2+12log2)=5312log3\begin{aligned} &\lim_{t\to\infty}\frac{1}{t}H(X_{1},X_{2},...,X_{t})\\ &=H(x_n|X_{n-1}) \\ &= - \left( \pi_A \left( \frac{3}{4} \log \frac{3}{4} + \frac{1}{4} \log \frac{1}{4} \right) + \pi_B \left( \frac{1}{2} \log \frac{1}{2} + \frac{1}{2} \log \frac{1}{2} \right) \right)\\ &= \frac{2}{3}\left( \frac{3}{4}\log \frac{4}{3} + \frac{1}{4}\log4 \right) + \frac{1}{3}\left( \frac{1}{2}\log2 + \frac{1}{2}\log2 \right) \\ &= \frac{5}{3} - \frac{1}{2}\log 3 \end{aligned}

(4)

When Yt=αY_t=\alpha, means Xt=AX_t=A, here we come up with:

H(Yt+1Yt=α)=H(Yt+1Xt=A)H(Y_{t+1} \mid Y_t = \alpha) = H(Y_{t+1} \mid X_t = A)

From the Markov matrix we know:

P(xt+1=Axt=A)=34P(x_{t+1}=A|x_{t}=A)=\frac{3}{4}
P(xt+1=Bxt=A)=14P(x_{t+1}=B|x_{t}=A)=\frac{1}{4}
[3414][2313001320133]=[12,13,16]\begin{bmatrix}\frac{3}{4}&\frac{1}{4}\end{bmatrix}\begin{bmatrix}\frac{2}{3}&\frac{1}{3}&0\\0&\frac{1}{3}&2\\0&\frac{1}{3}&3\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}\frac{1}{2},\frac{1}{3},\frac{1}{6}\end{bmatrix}
H(Yt+1Yt=α)=12log2+13log3+16(log2+log3)=23+12log3\begin{aligned} H(Y_{t+1}|Y_{t}=\alpha)&=\frac{1}{2}\log2+\frac{1}{3}\log3+\frac{1}{6}(\log2+\log3) \\ &=\frac{2}{3}+\frac{1}{2}\log3 \end{aligned}

(5)

By the stationarity, we have

H(Yt+1Yt=α,Yt+2=γ)=H(Y2Y1=α,Y3=γ)H(Y_{t+1}|Y_{t}{=}\alpha, Y_{t+2}=\gamma){=}H(Y_{2}|Y_{1}=\alpha, Y_{3}=\gamma)

and

H(Y2Y1=α,Y3=γ)=p(Y2=αY1=α,Y3=γ)lnp(Y2=αY1=α,Y3=γ)p(Y2=βY1=α,Y3=γ)lnp(Y2=βY1=α,Y3=γ)p(Y2=γY1=α,Y3=γ)lnp(Y2=γY1=α,Y3=γ)\begin{aligned} H(Y_2|Y_1=\alpha, Y_3=\gamma) &= -p(Y_2=\alpha|Y_1=\alpha, Y_3=\gamma) \ln p(Y_2=\alpha|Y_1=\alpha, Y_3=\gamma)\notag \\ &\quad-p(Y_2=\beta|Y_1=\alpha, Y_3=\gamma) \ln p(Y_2=\beta|Y_1=\alpha, Y_3=\gamma)\notag \\ &\quad-p(Y_2=\gamma|Y_1=\alpha, Y_3=\gamma) \ln p(Y_2=\gamma|Y_1=\alpha, Y_3=\gamma) \end{aligned}

We calculate the conditional probabilities one by one.

p(Y2=αY1=α,Y3=γ)=p(Y1=α,Y2=α,Y3=γ)p(Y1=α,Y3=γ)=p(Y1=α,Y2=α,Y3=γ)p(Y1=α,Y2=α,Y3=γ)+p(Y1=α,Y2=β,Y3=γ)+p(Y1=α,Y2=γ,Y3=γ)=127127+5162+281=25\begin{aligned} p(Y_2=\alpha|Y_1=\alpha, Y_3=\gamma) &= \frac{p(Y_1=\alpha, Y_2=\alpha, Y_3=\gamma)}{p(Y_1=\alpha, Y_3=\gamma)} \\ &= \frac{p(Y_1=\alpha, Y_2=\alpha, Y_3=\gamma)}{p(Y_1{=}\alpha, Y_2{=}\alpha, Y_3{=}\gamma)+p(Y_1{=}\alpha, Y_2{=}\beta, Y_3{=}\gamma)+p(Y_1{=}\alpha, Y_2{=}\gamma, Y_3{=}\gamma)} \\ &= \frac{\frac{1}{27}}{\frac{1}{27}+\frac{5}{162}+\frac{2}{81}} \\ &= \frac{2}{5} \end{aligned}

similarly we have

p(Y2=γY1=α,Y3=γ)=2/815/54=415p(Y_2=\gamma|Y_1=\alpha, Y_3=\gamma) = \frac{2/81}{5/54} = \frac{4}{15}

and

p(Y2=βY1=α,Y3=γ)=1p(Y2=αY1=α,Y3=γ)p(Y2=γY1=α,Y3=γ)=125415=13\begin{aligned} p(Y_2=\beta|Y_1=\alpha, Y_3=\gamma) &= 1-p(Y_2=\alpha|Y_1=\alpha, Y_3=\gamma)-p(Y_2=\gamma|Y_1=\alpha, Y_3=\gamma)\\ &= 1-\frac{2}{5}-\frac{4}{15} = \frac{1}{3} \end{aligned}

Finally we have

H(Y2Y1=α,Y3=γ)=25log52+13log3+415log154=1415+35log3+23log5\begin{aligned} H(Y_2|Y_1=\alpha, Y_3=\gamma) &= \frac{2}{5}\log\frac{5}{2}+\frac{1}{3}\log 3+\frac{4}{15}\log\frac{15}{4}\\ &= -\frac{14}{15} + \frac{3}{5}\log 3 + \frac{2}{3}\log 5 \end{aligned}