跳到主要内容

京都大学 情報学研究科 数理工学専攻 2023年8月実施 微積分

Author

思齐塾, 祭音Myyura

Description

以下の問いに答えよ.

(i) 極限値 limnnn\lim_{n\to\infty} \sqrt[n]{n} を求めよ.

(ii) R\mathbb{R} 上で定義された関数 f(x)=e3xcosxf(x) = e^{-\sqrt{3}x} \cos x の極値をすべて求めよ.

(iii) a,ba, ba>ba > b を満たす正数とする. R2\mathbb{R}^2 上で定義された関数 f(x,y)=(ax2+by2)e(x2+y2)f(x,y) = (ax^2+by^2)e^{-(x^2+y^2)} の極値をすべて求めよ.

(iv) 次の不定積分を求めよ.

(logx)2dx\int (\log x)^2 dx

(v) D={(x,y)R2x2+y22x}D = \{(x,y) \in \mathbb{R}^2 \mid x^2 + y^2 \leq 2x\} として、次の2重積分を求めよ.

Dxdxdy\iint_D \sqrt{x} dxdy

题目描述

回答下列问题。

  1. 求极限
limnnn.\lim_{n\to\infty}\sqrt[n]{n}.
  1. 对定义在 R\mathbb{R} 上的函数
f(x)=e3xcosx,f(x)=e^{-\sqrt3x}\cos x,

求它的全部极值。 3. 设 a>b>0a>b>0。对定义在 R2\mathbb{R}^2 上的函数

f(x,y)=(ax2+by2)e(x2+y2),f(x,y) =(ax^2+by^2)e^{-(x^2+y^2)},

求它的全部极值。 4. 求不定积分

(logx)2dx.\int(\log x)^2\,dx.
  1. 定义
D={(x,y)R2x2+y22x}.D= \{(x,y)\in\mathbb{R}^2 \mid x^2+y^2\leq2x\}.

计算二重积分

Dxdxdy.\iint_D\sqrt{x}\,dx\,dy.

Kai

(i) Let y=n1ny = n^{\frac{1}{n}} . Then lny=1nlnn\ln y = \frac{1}{n} \ln n . As nn \to \infty , lnnn0\frac{\ln n}{n} \to 0 . Therefore, lny0\ln y \to 0 , and ye0=1y \to e^0 = 1 . Thus, limnnn=1\lim_{n \to \infty} \sqrt[n]{n} = 1 .

(ii) f(x)=e3xcosxf(x)=e^{-\sqrt3x}\cos x とすると

f(x)=e3x(3cosx+sinx),f'(x)=-e^{-\sqrt3x}(\sqrt3\cos x+\sin x),

従って停留点は

xn=π3+nπ(nZ)x_n=-\frac{\pi}{3}+n\pi\qquad(n\in\mathbb Z)

である。二階導関数は

f(x)=2e3x(cosx+3sinx).f''(x)=2e^{-\sqrt3x}(\cos x+\sqrt3\sin x).

x=xnx=x_n では

f(xn)=2(1)n+1e3xn.f''(x_n)=2(-1)^{n+1}e^{-\sqrt3x_n}.

従って、 nn が偶数のとき極大、 nn が奇数のとき極小である。対応する極値は

f(xn)=(1)n2exp(π3nπ3).\boxed{ f(x_n)=\frac{(-1)^n}{2} \exp\left(\frac{\pi}{\sqrt3}-n\pi\sqrt3\right) }.
(iii)関数 f(x,y)=(ax2+by2)e(x2+y2) (ただし a>b>0) の極値を求める。1. 停留点の算出勾配ベクトル f=(fx,fy)=(0,0) を解く:  fx=2xe(x2+y2)[a(ax2+by2)]=0  fy=2ye(x2+y2)[b(ax2+by2)]=0これより、次の 5 つの停留点が得られる:(0,0),(±1,0),(0,±1)2. 各点における極値の判定  点 (0,0) において:f(0,0)=0。 a,b>0 より、これは極小値である。  点 (±1,0) において:f(±1,0)=a/e。 a>b より、これらは極大値である。  点 (0,±1) において:f(0,±1)=b/e。 ヘッセ行列による判定の結果、これらは鞍点(サドルポイント)であることがわかる。結論:極大値 a/e (点 (±1,0) において)極小値 0 (点 (0,0) において)\begin{aligned} & \text{(iii)} \hspace{40em} \\[6pt] & \text{関数 } f(x,y) = (ax^2 + by^2)e^{-(x^2+y^2)} \text{ (ただし } a > b > 0 \text{) の極値を求める。} \\[6pt] & \text{1. 停留点の算出} \\ & \text{勾配ベクトル } \nabla f = (f_x, f_y) = (0, 0) \text{ を解く:} \\ & \quad \cdot \; f_x = 2x e^{-(x^2+y^2)} [a - (ax^2+by^2)] = 0 \\ & \quad \cdot \; f_y = 2y e^{-(x^2+y^2)} [b - (ax^2+by^2)] = 0 \\ & \text{これより、次の 5 つの停留点が得られる:} (0,0), (\pm 1, 0), (0, \pm 1) \text{。} \\[6pt] & \text{2. 各点における極値の判定} \\ & \quad \cdot \; \text{点 } (0,0) \text{ において:} f(0,0) = 0 \text{。 } a, b > 0 \text{ より、これは極小値である。} \\ & \quad \cdot \; \text{点 } (\pm 1, 0) \text{ において:} f(\pm 1, 0) = a/e \text{。 } a > b \text{ より、これらは極大値である。} \\ & \quad \cdot \; \text{点 } (0, \pm 1) \text{ において:} f(0, \pm 1) = b/e \text{。 ヘッセ行列による判定の結果、} \\ & \text{これらは鞍点(サドルポイント)であることがわかる。} \\[6pt] & \text{結論:} \\ & \text{極大値 } a/e \text{ (点 } (\pm 1, 0) \text{ において)} \\ & \text{極小値 } 0 \text{ (点 } (0,0) \text{ において)} \end{aligned}

(iv) (logx)2dx=x(logx)22logxdx=x(logx)22(xlogxx)+C=x(logx)22xlogx+2x+C\int (\log x)^2 dx = x(\log x)^2 - 2 \int \log x dx = x(\log x)^2 - 2(x\log x - x) + C = x(\log x)^2 - 2x\log x + 2x + C . (logx)2dx=x(logx)22xlogx+2x+C\int (\log x)^2 dx = x(\log x)^2 - 2x\log x + 2x + C

(v) D={(x,y)R2x2+y22x}D = \{(x,y) \in \mathbb{R}^2 \mid x^2 + y^2 \leq 2x\} . x2+y22x    (x1)2+y21x^2 + y^2 \leq 2x \implies (x-1)^2 + y^2 \leq 1 . This is a circle centered at (1,0)(1,0) with radius 11 . Dxdxdy\iint_D \sqrt{x} dxdy . Let x=rcosθx = r\cos\theta , y=rsinθy = r\sin\theta . Then (rcosθ1)2+(rsinθ)21(r\cos\theta - 1)^2 + (r\sin\theta)^2 \leq 1 , r2cos2θ2rcosθ+1+r2sin2θ1r^2\cos^2\theta - 2r\cos\theta + 1 + r^2\sin^2\theta \leq 1 , r22rcosθ0r^2 - 2r\cos\theta \leq 0 , r2cosθr \leq 2\cos\theta . π2θπ2-\frac{\pi}{2} \leq \theta \leq \frac{\pi}{2} . Dxdxdy=π/2π/202cosθrcosθrdrdθ=π/2π/2cosθ02cosθr3/2drdθ=π/2π/2cosθ25r5/202cosθdθ=25π/2π/2cosθ(2cosθ)5/2dθ=2525/2π/2π/2cos3θdθ=27/25π/2π/2cosθ(1sin2θ)dθ=27/25[sinθsin3θ3]π/2π/2=27/25[(113)(1+13)]=27/25[23+23]=27/2543=211/215=822215=32215\iint_D \sqrt{x} dxdy = \int_{-\pi/2}^{\pi/2} \int_0^{2\cos\theta} \sqrt{r\cos\theta} r dr d\theta = \int_{-\pi/2}^{\pi/2} \sqrt{\cos\theta} \int_0^{2\cos\theta} r^{3/2} dr d\theta = \int_{-\pi/2}^{\pi/2} \sqrt{\cos\theta} \frac{2}{5} r^{5/2} |_0^{2\cos\theta} d\theta = \frac{2}{5} \int_{-\pi/2}^{\pi/2} \sqrt{\cos\theta} (2\cos\theta)^{5/2} d\theta = \frac{2}{5} 2^{5/2} \int_{-\pi/2}^{\pi/2} \cos^3\theta d\theta = \frac{2^{7/2}}{5} \int_{-\pi/2}^{\pi/2} \cos\theta (1-\sin^2\theta) d\theta = \frac{2^{7/2}}{5} [\sin\theta - \frac{\sin^3\theta}{3}]_{-\pi/2}^{\pi/2} = \frac{2^{7/2}}{5} [(1 - \frac{1}{3}) - (-1 + \frac{1}{3})] = \frac{2^{7/2}}{5} [\frac{2}{3} + \frac{2}{3}] = \frac{2^{7/2}}{5} \cdot \frac{4}{3} = \frac{2^{11/2}}{15} = \frac{8\sqrt{2} \cdot 2 \cdot 2}{15} = \frac{32\sqrt{2}}{15}