跳到主要内容

京都大学 情報学研究科 数理工学専攻 2018年8月実施 力学系数学

Author

Casablanca

Description

日本語版

a,b,c,dRa, b, c, d \in \mathbb{R} を定数として次の微分方程式を考える。

t2dxdt+(at+b)x=ct+d\begin{align} t^2 \frac{dx}{dt} + (at + b)x = ct + d \tag{1} \end{align}

以下の問いに答えよ。ただし、b0b \neq 0 とし、自然数 nn に対して最高次の次数が nntt の多項式で表される解を nn 次多項式解と呼ぶ。

(i) 式 (1) が1次多項式解を持つための必要十分条件を a,b,c,da, b, c, d を用いて表わせ。

(ii) 自然数 n>1n > 1 に対して、式 (1) が nn 次多項式解をもつための必要十分条件を a,b,c,d,na, b, c, d, n を用いて表わせ。

(iii) どんな自然数 nn に対しても式 (1) が nn 次多項式解をもつための必要十分条件を a,b,c,da, b, c, d を用いて表わせ。

English Version

Kai

(i)

Suppose that x(t)=pt+qx(t) = pt + q is a solution, p0p \neq 0, we have

(p+ap)t2+(a1+bpc)t+bqd=0(p+ap)t^2 + (a1+bp - c)t + bq - d = 0
p+ap=0,aq+bpc=0,bqd=0a=1,q=db,p=cbadb2p+ap = 0, aq+bp-c = 0, bq - d = 0 \Leftrightarrow a = -1, q = \frac db , p = \frac cb - \frac{ad}{b^2}

(ii)

Let Φ(t)i=0nciti\Phi(t) \sum_{i=0}^{n}c_i t^i be a solution, where cn0c_n \neq 0. Then we have

(ncn+acn)tn+1+i=2n1ti(ici+aci+bci+1)+(ac0+bc1c)t+bc0d=0(nc_n + ac_n)t^{n+1} + \sum_{i=2}^{n-1}t^i(ic_i + ac_i + bc_{i+1}) + (ac_0 + bc_1 - c)t + bc_0 - d = 0

and we get a sufficient and necessary condition:

a=n,c0=db,c1=ndb2+cb,ck=bnk(nk)!cna = -n, c_0 = \frac db , c_1 = \frac{nd}{b^2} + \frac cb , c_k = \frac{b^{n-k}}{(n-k)!}c_n

(iii)

from (i) and (ii) we see that aR/Za \in R/Z^- is sufficient and necessary.