跳到主要内容

京都大学 情報学研究科 数理工学専攻 2009年8月実施 オペレーションズ・リサーチ

Author​

思齐塾, 祭音Myyura

Description​

大学公表の原題

以下の問 (i), (ii) に答えよ。

(i) AA を n×nn \times n の実対称行列とし, g:Rn→Rg: \mathbb{R}^n \to \mathbb{R} を

g(x)=xTAxg(x) = x^T A x

とする。ただし、 TT は転置を表す。以下の (a) に答えよ。

(a) AA が半正定値行列のとき, gg は凸関数であることを示せ。

ff を Rn\mathbb{R}^n から R\mathbb{R} への凸関数とし、次の非線形計画問題を考える。

minimizef(x)+g(x)subject tox∈Rn\begin{aligned} &\text{minimize} \quad f(x) + g(x) \\ &\text{subject to} \quad x \in \mathbb{R}^n \end{aligned}

この問題の大域的最適解の集合を XX とし、 XX は空集合ではないとする。以下の (b), (c) に答えよ。

(b) AA が半正定値行列のとき、 XX は凸集合であることを示せ。

(c) AA が正定値行列のとき、 XX の要素は唯一であることを示せ。

(ii) α\alpha と bib_i (i=1,...,m)(i = 1, ..., m) を正の定数とする。決定変数が (x1,...,xm,y,z1,...,zm)(x_1, ..., x_m, y, z_1, ..., z_m) である次の非線形計画問題を考える.

(P):

minimize12∑i=1mxi2−αy+∑i=1mzisubject toxi≥bi+y−zi(i=1,...,m)y≥0,zi≥0(i=1,...,m)\begin{aligned} &\text{minimize} \quad \frac{1}{2} \sum_{i=1}^m x_i^2 - \alpha y + \sum_{i=1}^m z_i \\ &\text{subject to} \quad x_i \geq b_i + y - z_i \quad (i = 1, ..., m) \\ &\qquad\qquad y \geq 0, \quad z_i \geq 0 \quad (i = 1, ..., m) \end{aligned}

(x1∗,...,xm∗,y∗,z1∗,...,zm∗)(x_1^*, ..., x_m^*, y^*, z_1^*, ..., z_m^*) を問題 (P) の大域的最適解とする。次の (A) - (C) に答えよ.

(A) 問題 (P) のカルーシュ・キューン・タッカー条件 (Karush-Kuhn-Tucker 条件) を書け。

(B) zi∗>0z_i^* > 0 である ii に対して, xi∗=1x_i^* = 1 であることを示せ。

(C) K={i∣xi∗<bi}K = \{ i \mid x_i^* < b_i \} とする. y∗>0y^* > 0 のとき, ∣K∣≤α|K| \leq \alpha となることを示せ。ただし、 ∣K∣|K| は集合 KK の要素の数を表す。

题目描述​

回答以下两部分问题。

  1. 设 AA 为 n×nn\times n 实对称矩阵,并定义

    g(x)=xTAx,x∈Rn,g(x)=x^TAx,\qquad x\in\mathbb R^n,

    其中 TT 表示转置。

    1. 当 AA 半正定时,证明 gg 是凸函数。

    2. 再设 f:Rn→Rf:\mathbb R^n\to\mathbb R 为凸函数,考虑无约束问题

      minimizef(x)+g(x),x∈Rn.\text{minimize}\quad f(x)+g(x),\qquad x\in\mathbb R^n.

      其全局最优解集合记为非空集合 XX。当 AA 半正定时,证明 XX 是凸集。

    3. 当 AA 正定时,证明 XX 只含一个元素。

  2. 设 α\alpha 与 bi (i=1,…,m)b_i\ (i=1,\ldots,m) 均为正数,以 (x1,…,xm,y,z1,…,zm)(x_1,\ldots,x_m,y,z_1,\ldots,z_m) 为决策变量考虑

    P:minimize12∑i=1mxi2−αy+∑i=1mzi,subject toxi≥bi+y−zi(i=1,…,m),y≥0,zi≥0(i=1,…,m).\begin{aligned} \mathrm P:\quad \text{minimize}\quad &\frac12\sum_{i=1}^{m}x_i^2-\alpha y+\sum_{i=1}^{m}z_i,\\ \text{subject to}\quad &x_i\geq b_i+y-z_i\quad(i=1,\ldots,m),\\ &y\geq0,\qquad z_i\geq0\quad(i=1,\ldots,m). \end{aligned}

    设 (x1∗,…,xm∗,y∗,z1∗,…,zm∗)(x_1^*,\ldots,x_m^*,y^*,z_1^*,\ldots,z_m^*) 是该问题的全局最优解。

    1. 写出问题 P\mathrm P 的 Karush–Kuhn–Tucker 条件。
    2. 证明对每个满足 zi∗>0z_i^*>0 的指标 ii,都有 xi∗=1x_i^*=1。
    3. 令 K={i∣xi∗<bi}K=\{i\mid x_i^*<b_i\}。在 y∗>0y^*>0 时证明 ∣K∣≤α|K|\leq\alpha,其中 ∣K∣|K| 表示 KK 的元素个数。

Kai​

(i)

(a) g(x)=xTAxg(x) = x^T A x . Since A is a symmetric matrix, for any x, y and λ∈[0,1]\lambda \in [0,1] , we have

g(λx+(1−λ)y)=(λx+(1−λ)y)TA(λx+(1−λ)y)g(\lambda x + (1-\lambda)y) = (\lambda x + (1-\lambda)y)^T A (\lambda x + (1-\lambda)y)

=λ2xTAx+λ(1−λ)xTAy+λ(1−λ)yTAx+(1−λ)2yTAy= \lambda^2 x^T A x + \lambda(1-\lambda) x^T A y + \lambda(1-\lambda) y^T A x + (1-\lambda)^2 y^T A y

=λ2xTAx+2λ(1−λ)xTAy+(1−λ)2yTAy= \lambda^2 x^T A x + 2\lambda(1-\lambda) x^T A y + (1-\lambda)^2 y^T A y

Since A is positive semi-definite, xTAx≥0x^T A x \geq 0 for any x.

Now, λg(x)+(1−λ)g(y)=λxTAx+(1−λ)yTAy\lambda g(x) + (1-\lambda)g(y) = \lambda x^T A x + (1-\lambda)y^T A y . Then,

λg(x)+(1−λ)g(y)−g(λx+(1−λ)y)=λ(1−λ)xTAx+(1−λ)λyTAy−2λ(1−λ)xTAy=λ(1−λ)(xTAx+yTAy−2xTAy)=λ(1−λ)(x−y)TA(x−y)≥0\lambda g(x) + (1-\lambda)g(y) - g(\lambda x + (1-\lambda)y) = \lambda(1-\lambda)x^T A x + (1-\lambda)\lambda y^T A y - 2\lambda(1-\lambda) x^T A y = \lambda(1-\lambda)(x^T A x + y^T A y - 2x^T A y) = \lambda(1-\lambda)(x-y)^T A (x-y) \geq 0 .

Thus, g(λx+(1−λ)y)≤λg(x)+(1−λ)g(y)g(\lambda x + (1-\lambda)y) \leq \lambda g(x) + (1-\lambda)g(y) , so g(x)g(x) is convex.

(b) Let x,y∈Xx, y \in X , so f(x)+g(x)=f(y)+g(y)=min⁡z∈Rnf(z)+g(z)f(x) + g(x) = f(y) + g(y) = \min_{z \in \mathbb{R}^n} f(z) + g(z) . Since f and g are convex, for λ∈[0,1]\lambda \in [0,1] , f(λx+(1−λ)y)≤λf(x)+(1−λ)f(y)f(\lambda x + (1-\lambda)y) \leq \lambda f(x) + (1-\lambda)f(y) and g(λx+(1−λ)y)≤λg(x)+(1−λ)g(y)g(\lambda x + (1-\lambda)y) \leq \lambda g(x) + (1-\lambda)g(y) . Therefore, f(λx+(1−λ)y)+g(λx+(1−λ)y)≤λ(f(x)+g(x))+(1−λ)(f(y)+g(y))=λmin⁡z∈Rnf(z)+g(z)+(1−λ)min⁡z∈Rnf(z)+g(z)=min⁡z∈Rnf(z)+g(z)f(\lambda x + (1-\lambda)y) + g(\lambda x + (1-\lambda)y) \leq \lambda (f(x) + g(x)) + (1-\lambda)(f(y) + g(y)) = \lambda \min_{z \in \mathbb{R}^n} f(z) + g(z) + (1-\lambda) \min_{z \in \mathbb{R}^n} f(z) + g(z) = \min_{z \in \mathbb{R}^n} f(z) + g(z) . This implies that f(λx+(1−λ)y)+g(λx+(1−λ)y)=min⁡z∈Rnf(z)+g(z)f(\lambda x + (1-\lambda)y) + g(\lambda x + (1-\lambda)y) = \min_{z \in \mathbb{R}^n} f(z) + g(z) , so λx+(1−λ)y∈X\lambda x + (1-\lambda)y \in X . Therefore, XX is a convex set.

(c) Since A is positive definite, g(x) is strictly convex. Also, f(x) is convex. Then f(x) + g(x) is strictly convex. Thus, the minimum of f(x) + g(x) is unique.

(ii)

(A) Lagrangian:

L(x,y,z,λ,μ)=12∑i=1mxi2−αy+∑i=1mzi+∑i=1mλi(bi+y−zi−xi)−μy−∑i=1mνiziL(x, y, z, \lambda, \mu) = \frac{1}{2} \sum_{i=1}^m x_i^2 - \alpha y + \sum_{i=1}^m z_i + \sum_{i=1}^m \lambda_i (b_i + y - z_i - x_i) - \mu y - \sum_{i=1}^m \nu_i z_i , where λi,μ,νi≥0\lambda_i, \mu, \nu_i \geq 0 .

KKT conditions:

  1. ∂L∂xi=xi−λi=0  ⟹  xi=λi\frac{\partial L}{\partial x_i} = x_i - \lambda_i = 0 \implies x_i = \lambda_i , for i=1,...,mi = 1, ..., m .
  2. ∂L∂y=−α+∑i=1mλi−μ=0  ⟹  α=∑i=1mλi−μ\frac{\partial L}{\partial y} = -\alpha + \sum_{i=1}^m \lambda_i - \mu = 0 \implies \alpha = \sum_{i=1}^m \lambda_i - \mu .
  3. ∂L∂zi=1−λi−νi=0  ⟹  λi+νi=1\frac{\partial L}{\partial z_i} = 1 - \lambda_i - \nu_i = 0 \implies \lambda_i + \nu_i = 1 , for i=1,...,mi = 1, ..., m .
  4. xi≥bi+y−zix_i \geq b_i + y - z_i , y≥0y \geq 0 , zi≥0z_i \geq 0 , λi≥0\lambda_i \geq 0 , μ≥0\mu \geq 0 , νi≥0\nu_i \geq 0 , for i=1,...,mi = 1, ..., m .
  5. λi(bi+y−zi−xi)=0\lambda_i (b_i + y - z_i - x_i) = 0 , μy=0\mu y = 0 , νizi=0\nu_i z_i = 0 , for i=1,...,mi = 1, ..., m .

(B) If zi∗>0z_i^* > 0 , then νi=0\nu_i = 0 , so λi=1\lambda_i = 1 , then xi∗=1x_i^* = 1 .

(C) y∗>0y^*>0 なら相補性から μ=0\mu=0 であり、 yy に関する停留条件より

α=∑i=1mλi.\alpha=\sum_{i=1}^m\lambda_i.

i∈Ki\in K 、すなわち xi∗<bix_i^*<b_i とする。実行可能性から

zi∗≥bi+y∗−xi∗>y∗>0.z_i^*\geq b_i+y^*-x_i^*>y^*>0.

従って相補性より νi=0\nu_i=0 であり、 ziz_i に関する停留条件 λi+νi=1\lambda_i+\nu_i=1 から λi=1\lambda_i=1 である。ゆえに

∣K∣=∑i∈Kλi≤∑i=1mλi=α.|K|=\sum_{i\in K}\lambda_i \leq\sum_{i=1}^m\lambda_i=\alpha.

従って ∣K∣≤α\boxed{|K|\leq\alpha} である。