跳到主要内容

法政大学 理工学研究科 システム理工学専攻 経営システム系 2020年8月実施 线性代数

Author

思齐塾, 祭音Myyura

Description

[I] 3次正方行列 AA を, A=(12012121414121838)A = \begin{pmatrix} \frac{1}{2} & 0 & \frac{1}{2} \\ \frac{1}{2} & \frac{1}{4} & \frac{1}{4} \\ \frac{1}{2} & \frac{1}{8} & \frac{3}{8} \end{pmatrix} とする。

(1) ベクトル x=(111)x = \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix}AA の固有ベクトルである。対応する固有値 λ1\lambda_1 を答えよ。

(2) AAλ2=0\lambda_2 = 0 を固有値にもつ。 λ2\lambda_2 に対する固有ベクトル yy であって、第1成分が1であるものを求めよ。

(3) aa を実数とする。ベクトル z=(4a3)z = \begin{pmatrix} 4 \\ a \\ -3 \end{pmatrix}AA の固有ベクトルになるような aa の値と, そのときの固有値 λ3\lambda_3 を求めよ。

(4) ベクトル c=(370)c = \begin{pmatrix} 3 \\ -7 \\ 0 \end{pmatrix}x,y,zx, y, z の1次結合で表せ。ここで xx は (1) で与えたベクトル, yy は (2) で求めたベクトル, zz は (3) で求めた aa の値を代入したベクトルである。

(5) limn(Anc)\lim_{n \to \infty} (A^n c) を求めよ。

题目描述

【I】给定三阶方阵

A=(12012121414121838).A= \begin{pmatrix} \frac12&0&\frac12\\ \frac12&\frac14&\frac14\\ \frac12&\frac18&\frac38 \end{pmatrix}.

(1)向量

x=(111)x=\begin{pmatrix}1\\1\\1\end{pmatrix}

AA 的特征向量,求其对应的特征值 λ1\lambda_1

(2)已知 AA 还具有特征值 λ2=0\lambda_2=0。求 λ2\lambda_2 对应的、第一分量为 11 的特征向量 yy

(3)设 aa 为实数。求使向量

z=(4a3)z=\begin{pmatrix}4\\a\\-3\end{pmatrix}

成为 AA 的特征向量的 aa,并求此时对应的特征值 λ3\lambda_3

(4)将向量

c=(370)c=\begin{pmatrix}3\\-7\\0\end{pmatrix}

表示为 x,y,zx,y,z 的线性组合。其中,xx 为(1)给出的向量,yy 为(2)求得的向量,zz 为在(3)中代入所求 aa 后的向量。

(5)求

limnAnc.\lim_{n\to\infty}A^nc.

Kai

(1) 固有ベクトルの定義より、 Ax=λ1xAx = \lambda_1 x が成り立ちます。行列とベクトルの積を計算します。

Ax=(12012121414121838)(111)=(121+01+121121+141+141121+181+381)=(111)Ax = \begin{pmatrix} \frac{1}{2} & 0 & \frac{1}{2} \\ \frac{1}{2} & \frac{1}{4} & \frac{1}{4} \\ \frac{1}{2} & \frac{1}{8} & \frac{3}{8} \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} \frac{1}{2} \cdot 1 + 0 \cdot 1 + \frac{1}{2} \cdot 1 \\ \frac{1}{2} \cdot 1 + \frac{1}{4} \cdot 1 + \frac{1}{4} \cdot 1 \\ \frac{1}{2} \cdot 1 + \frac{1}{8} \cdot 1 + \frac{3}{8} \cdot 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix}

したがって、 Ax=1xAx = 1 \cdot x となり、対応する固有値は λ1=1\lambda_1 = 1 です。

(2) 固有値 λ2=0\lambda_2 = 0 に対応する固有ベクトルを y=(y1y2y3)y = \begin{pmatrix} y_1 \\ y_2 \\ y_3 \end{pmatrix} とすると、方程式 (Aλ2I)y=0(A - \lambda_2 I)y = 0 、すなわち Ay=0Ay = 0 を満たします。

(12012121414121838)(y1y2y3)=(000)\begin{pmatrix} \frac{1}{2} & 0 & \frac{1}{2} \\ \frac{1}{2} & \frac{1}{4} & \frac{1}{4} \\ \frac{1}{2} & \frac{1}{8} & \frac{3}{8} \end{pmatrix} \begin{pmatrix} y_1 \\ y_2 \\ y_3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 0 \\ 0 \\ 0 \end{pmatrix}

これは以下の連立方程式に等しいです。

{12y1+12y3=012y1+14y2+14y3=012y1+18y2+38y3=0\begin{cases} \frac{1}{2} y_1 + \frac{1}{2} y_3 = 0 \\ \frac{1}{2} y_1 + \frac{1}{4} y_2 + \frac{1}{4} y_3 = 0 \\ \frac{1}{2} y_1 + \frac{1}{8} y_2 + \frac{3}{8} y_3 = 0 \end{cases}

第1式より、 y1+y3=0y3=y1y_1 + y_3 = 0 \Rightarrow y_3 = -y_1 。 これを第2式に代入すると、 12y1+14y214y1=014y1+14y2=0y2=y1\frac{1}{2} y_1 + \frac{1}{4} y_2 - \frac{1}{4} y_1 = 0 \Rightarrow \frac{1}{4} y_1 + \frac{1}{4} y_2 = 0 \Rightarrow y_2 = -y_1 。 したがって、固有ベクトルは y=(kkk)y = \begin{pmatrix} k \\ -k \\ -k \end{pmatrix} ( k0k \neq 0 ) の形をしています。 問題の条件より、第1成分が1であるため、 k=1k=1 。よって、 y=(111)y = \begin{pmatrix} 1 \\ -1 \\ -1 \end{pmatrix} です。

(3) ベクトル z=(4a3)z = \begin{pmatrix} 4 \\ a \\ -3 \end{pmatrix}AA の固有ベクトルであるとき、ある固有値 λ3\lambda_3 に対して Az=λ3zAz = \lambda_3 z が成り立ちます。

Az=(12012121414121838)(4a3)=(12(4)+12(3)12(4)+14(a)+14(3)12(4)+18(a)+38(3))=(2322+a4342+a898)=(125+a47+a8)Az = \begin{pmatrix} \frac{1}{2} & 0 & \frac{1}{2} \\ \frac{1}{2} & \frac{1}{4} & \frac{1}{4} \\ \frac{1}{2} & \frac{1}{8} & \frac{3}{8} \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 4 \\ a \\ -3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} \frac{1}{2}(4) + \frac{1}{2}(-3) \\ \frac{1}{2}(4) + \frac{1}{4}(a) + \frac{1}{4}(-3) \\ \frac{1}{2}(4) + \frac{1}{8}(a) + \frac{3}{8}(-3) \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 2 - \frac{3}{2} \\ 2 + \frac{a}{4} - \frac{3}{4} \\ 2 + \frac{a}{8} - \frac{9}{8} \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} \frac{1}{2} \\ \frac{5+a}{4} \\ \frac{7+a}{8} \end{pmatrix}

一方、 λ3z=λ3(4a3)=(4λ3aλ33λ3)\lambda_3 z = \lambda_3 \begin{pmatrix} 4 \\ a \\ -3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 4\lambda_3 \\ a\lambda_3 \\ -3\lambda_3 \end{pmatrix}Az=λ3zAz = \lambda_3 z より、成分を比較すると

{12=4λ3(i)5+a4=aλ3(ii)7+a8=3λ3(iii)\begin{cases} \frac{1}{2} = 4\lambda_3 & \cdots (i) \\ \frac{5+a}{4} = a\lambda_3 & \cdots (ii) \\ \frac{7+a}{8} = -3\lambda_3 & \cdots (iii) \end{cases}

式(i)から、 λ3=18\lambda_3 = \frac{1}{8} 。 これを式(ii)に代入すると、 5+a4=a82(5+a)=a10+2a=aa=10\frac{5+a}{4} = \frac{a}{8} \Rightarrow 2(5+a) = a \Rightarrow 10 + 2a = a \Rightarrow a = -10 。 これを式(iii)に代入して検算すると、 7108=38\frac{7-10}{8} = \frac{-3}{8}3(18)=38-3(\frac{1}{8}) = \frac{-3}{8} となり、成立します。 よって、 a=10a=-10 、固有値は λ3=18\lambda_3 = \frac{1}{8} です。このとき、ベクトル zzz=(4103)z = \begin{pmatrix} 4 \\ -10 \\ -3 \end{pmatrix} となります。

(4) ベクトル c=(370)c = \begin{pmatrix} 3 \\ -7 \\ 0 \end{pmatrix}x,y,zx, y, z の1次結合 c=c1x+c2y+c3zc = c_1 x + c_2 y + c_3 z で表します。

(370)=c1(111)+c2(111)+c3(4103)\begin{pmatrix} 3 \\ -7 \\ 0 \end{pmatrix} = c_1 \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix} + c_2 \begin{pmatrix} 1 \\ -1 \\ -1 \end{pmatrix} + c_3 \begin{pmatrix} 4 \\ -10 \\ -3 \end{pmatrix}

これは連立1次方程式 (1141110113)(c1c2c3)=(370)\begin{pmatrix} 1 & 1 & 4 \\ 1 & -1 & -10 \\ 1 & -1 & -3 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} c_1 \\ c_2 \\ c_3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 3 \\ -7 \\ 0 \end{pmatrix} を解くことに相当します。拡大係数行列を掃き出し法で解きます。

(1143111071130)R3R1R2R1(11430214100273)R2/(2)(114301750273)\left( \begin{array}{ccc|c} 1 & 1 & 4 & 3 \\ 1 & -1 & -10 & -7 \\ 1 & -1 & -3 & 0 \end{array} \right) \xrightarrow[R_3 - R_1]{R_2 - R_1} \left( \begin{array}{ccc|c} 1 & 1 & 4 & 3 \\ 0 & -2 & -14 & -10 \\ 0 & -2 & -7 & -3 \end{array} \right) \xrightarrow{R_2 / (-2)} \left( \begin{array}{ccc|c} 1 & 1 & 4 & 3 \\ 0 & 1 & 7 & 5 \\ 0 & -2 & -7 & -3 \end{array} \right)
R3+2R2R1R2(103201750077)R3/7(103201750011)R27R3R1+3R3(100101020011)\xrightarrow[R_3 + 2R_2]{R_1 - R_2} \left( \begin{array}{ccc|c} 1 & 0 & -3 & -2 \\ 0 & 1 & 7 & 5 \\ 0 & 0 & 7 & 7 \end{array} \right) \xrightarrow{R_3 / 7} \left( \begin{array}{ccc|c} 1 & 0 & -3 & -2 \\ 0 & 1 & 7 & 5 \\ 0 & 0 & 1 & 1 \end{array} \right) \xrightarrow[R_2 - 7R_3]{R_1 + 3R_3} \left( \begin{array}{ccc|c} 1 & 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 & -2 \\ 0 & 0 & 1 & 1 \end{array} \right)

よって、 c1=1,c2=2,c3=1c_1 = 1, c_2 = -2, c_3 = 1 。したがって、 c=x2y+zc = x - 2y + z です。

(5) AncA^n c を計算します。(4)の結果を用いると、

Anc=An(x2y+z)=Anx2Any+AnzA^n c = A^n (x - 2y + z) = A^n x - 2A^n y + A^n z

x,y,zx, y, z はそれぞれ固有値 λ1=1,λ2=0,λ3=1/8\lambda_1=1, \lambda_2=0, \lambda_3=1/8 に対応する固有ベクトルなので、 Anv=λnvA^n v = \lambda^n v の関係が成り立ちます。

Anx=λ1nx=1nx=xA^n x = \lambda_1^n x = 1^n x = x
Any=λ2ny=0ny=0(for n1)A^n y = \lambda_2^n y = 0^n y = 0 \quad (\text{for } n \geq 1)
Anz=λ3nz=(18)nzA^n z = \lambda_3^n z = (\frac{1}{8})^n z

したがって、

Anc=x2(0)+(18)nz=x+(18)nzA^n c = x - 2(0) + (\frac{1}{8})^n z = x + (\frac{1}{8})^n z

nn \to \infty の極限を考えると、

limnAnc=limn(x+(18)nz)\lim_{n \to \infty} A^n c = \lim_{n \to \infty} \left( x + (\frac{1}{8})^n z \right)

18<1|\frac{1}{8}| < 1 なので、 limn(18)n=0\lim_{n \to \infty} (\frac{1}{8})^n = 0 です。

limnAnc=x+0z=x=(111)\lim_{n \to \infty} A^n c = x + 0 \cdot z = x = \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix}

よって、求める極限は (111)\begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix} です。