跳到主要内容

東京工業大学 工学院 電気電子系 2018年8月実施 数学3

Author

祭音Myyura

Description

周期 NN 点の実数の離散時間信号 f(n)f(n) を考える。式 (3.1)(3.1) 定義される離散フーリエ変換 F(k)F(k) に関する以下の問に,導出過程も含めて答えよ。ただし、nn,および kk は整数であり、NN は自然数である。また、虚数単位を jj で表す (j2=1)(j^2 = -1)

F(k)=n=0N1f(n)ej2πNkn\begin{align} F(k) = \sum_{n = 0}^{N - 1}f(n)e^{-j\frac{2\pi}{N}kn} \tag{3.1} \end{align}

(1) f(n)f(n) の離散フーリエ変換を考える。

  • (a) n=Nmn = N - m とし、f(n)f(-n) の離散フーリエ変換 nn を用いずに表せ。ただし、mm は整数である。

  • (b) f(n)f(n) の周期性を考慮して、(1) の (a) で導出した式が F(k)F(-k) となることを示せ。

(2) ある整数 mm に対して f(nm)f(n - m) の離散フーリエ変換が F(k)ej2πNkmF(k)e^{-j\frac{2\pi}{N}km} となることを示せ。

(3) 11 Hz 未満に帯域制限された連続時間信号 g(t)g(t) に対して、時刻 t=0t = 0 からサンプリング周波数 22Hz で 22 秒間サンプリングしたところ、[3,0,1,2][3,0,1,2] の離散時間信号を得た。

  • (a) 得られた離散時間信号を f(n)f(n) (ただし、n=0,1,2,3n = 0,1,2,3) とし、k=0,1,2,3k = 0,1,2,3 に対する F(k)F(k) をそれぞれ求めよ。

  • (b) (3) の (a) で導出した F(k)F(k) から、g(t)g(t) を求めよ。

Kai

(1)

(a)

n=0N1f(n)ej2πNkn=n=0N1f(Nn)ej2πNk(Nn)(Substitute Nn with m)=m=N1f(m)ej2πNkm\begin{aligned} \sum_{n = 0}^{N - 1} f(-n)e^{-j\frac{2\pi}{N}kn} &= \sum_{n = 0}^{N - 1}f(N - n)e^{-j\frac{2\pi}{N}k(N - n)} \quad \big(\text{Substitute } N - n \text{ with } m) \\ &= \sum_{m = N}^1 f(m)e^{j\frac{2\pi}{N}km} \end{aligned}

(b)

m=N1f(m)ej2πNkm=m=1Nf(m)ej2πNkm=m=0N1f(m)ej2πNkm=n=0N1f(n)ej2πN(k)n(mn)=F[k]\begin{aligned} \sum_{m = N}^1 f(m)e^{j\frac{2\pi}{N}km} =& \sum_{m = 1}^N f(m)e^{j\frac{2\pi}{N}km} \\ =& \sum_{m = 0}^{N - 1} f(m) e^{j\frac{2\pi}{N}km} \\ =& \sum_{n = 0}^{N - 1} f(n) e^{-j\frac{2\pi}{N}(-k)n} \quad (\because m \rightarrow n) \\ =& F[-k] \end{aligned}

(2)

n=0N1f(nm)ej2πNkn=n=0N1f(nm)ej2πNk(nm)ej2πNkm(Substitute nm with n)=n=mN1mf(n)ej2πNknej2πNkm={n=m1f(n)ej2πNkn+n=0N1mf(n)ej2πNkn}ej2πNkm\begin{aligned} &\sum_{n = 0}^{N - 1}f(n - m)e^{-j\frac{2\pi}{N}kn} \\ =& \sum_{n = 0}^{N - 1}f(n - m)e^{-j\frac{2\pi}{N}k(n - m)} \cdot e^{-j\frac{2\pi}{N}km} \quad \big(\text{Substitute } n - m \text{ with } n'\big) \\ =& \sum_{n' = -m}^{N - 1 - m}f(n')e^{-j\frac{2\pi}{N}kn'} \cdot e^{-j\frac{2\pi}{N}km} \\ =& \bigg\{\sum_{n' = -m}^{-1}f(n')e^{-j\frac{2\pi}{N}kn'} + \sum_{n' = 0}^{N - 1 - m}f(n')e^{-j\frac{2\pi}{N}kn'}\bigg\}e^{-j\frac{2\pi}{N}km} \end{aligned}

第一項において、l=N+nl = N + n' とすると、n:m1,l:NmN1n':-m \rightarrow - 1,l: N - m \rightarrow N - 1 より、

n=m1f(n)ej2πNkn=l=NmN1f(lN)ej2πNk(ln)=n=NmN1f(n)ej2πNkn\begin{aligned} \sum_{n' = -m}^{-1} f(n')e^{-j\frac{2\pi}{N}kn'} &= \sum_{l = N - m}^{N - 1}f(l - N)e^{-j\frac{2\pi}{N}k(l - n)} \\ &= \sum_{n = N - m}^{N - 1}f(n)e^{-j\frac{2\pi}{N}kn} \end{aligned}

よって、

n=0N1f(nm)ej2πNkn={n=Nmf(n)ej2πNkn+n=0N1mf(n)ej2πNkn}ej2πNkm=n=0N1f(n)ej2πNknej2πNkm=F(k)ej2πNkm\begin{aligned} &\sum_{n = 0}^{N - 1}f(n - m)e^{-j\frac{2\pi}{N}kn} \\ =& \bigg\{\sum_{n = N - m} f(n) e^{-j\frac{2\pi}{N}kn} + \sum_{n = 0}^{N - 1 - m}f(n)e^{-j\frac{2\pi}{N}kn}\bigg\} e^{-j\frac{2\pi}{N}km} \\ =& \sum_{n = 0}^{N - 1} f(n)e^{-j\frac{2\pi}{N}kn} \cdot e^{-j\frac{2\pi}{N}km} \\ =& F(k)e^{-j\frac{2\pi}{N}km} \end{aligned}

(3)

(a)

F[k]=n=03f(n)ej2πNknF[0]=3+01+2=4F[1]=3+1+2j=4+2jF[2]=312=0F[3]=3+12j=42j\begin{aligned} F[k] &= \sum_{n = 0}^3 f(n)e^{-j\frac{2\pi}{N}kn} \\ F[0] &= 3 + 0 - 1 + 2 = 4 \\ F[1] &= 3 + 1 + 2j = 4 + 2j \\ F[2] &= 3 - 1 - 2 = 0 \\ F[3] &= 3 + 1 - 2j = 4 - 2j \\ \end{aligned}

(b)

F[k]F[k] は、fs×kN [Hz]\text{fs} \times \frac{k}{N} \ [\text{Hz}] の成分を表す。fs=2 [Hz]\text{fs} = 2 \ [\text{Hz}], N=4N = 4 より、12k [Hz]\frac{1}{2}k \ [\text{Hz}] の成分となる。

  • (i) k=0k = 0 のとき (0 [Hz]0 \ [\text{Hz}]、DC成分)、F(0)=40F(0) = 4 \neq 0 より、DC成分を有する。
  • (ii) k=1k = 1 のとき (12 [Hz]\frac{1}{2} \ [\text{Hz}])、F(1)=4+2j0F(1) = 4 + 2j \neq 0 より、sin,cos\sin,\cos 成分を有する。
  • (iii) k=1k = 1 のとき (1 [Hz]1 \ [\text{Hz}])、F(2)=0F(2) = 0 より、成分なし。

よって、g(t)g(t) は、DC および、12 [Hz]\frac{1}{2} \ [\text{Hz}]sin,cos\sin,\cos 成分からなる。

12 [Hz]\frac{1}{2} \ [\text{Hz}] の成分について、wt=2πft=πtwt = 2\pi ft = \pi tg(t)=A+Bcosπt+Ccosπtg(t) = A + B\cos\pi t + C\cos \pi t より、t=[0,12,1,32]t = [0,\frac{1}{2},1,\frac{3}{2}]f(n)=[3,0,1,2]f(n) = [3,0,-1,2] が対応し、

{g(0)=A+B=3g(12)=A+C=0g(1)=AB=1{A=1B=2C=1\left \{ \begin{aligned} &g(0) = A + B = 3 \\ &g(\frac{1}{2}) = A + C = 0 \\ &g(1) = A - B = -1 \\ \end{aligned} \right. \Rightarrow \left \{ \begin{aligned} &A = 1 \\ &B = 2 \\ &C = -1 \\ \end{aligned} \right.

従って、

g(t)=1+2cosπtsinπtg(t) = 1 + 2\cos\pi t - \sin\pi t